YARDIM TOPLAMA ESAS VE USULLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

 

Resmî Gazete

: 27.12.1999/23919

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu ile 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununa göre toplanacak her türlü yardımlarda uygulanacak esas ve usulleri belirlemektir.

Kapsam

Madde 2- Bu Yönetmelik;

a) Yardım toplama faaliyetinde kullanılacak olan makbuz ve biletlerin şekli, bastırılması, dağıtılması ve kullanılmasına ait esasları,

b) Yardım toplama faaliyetinde bulunacakların müracaat dilekçelerinde bulunması gereken hususları ve eklenecek belgeleri,

c) T ürk Hava Kurumu Şubelerince, kurban derileri ve bağırsak toplama ile fitre ve zekât zarfı dağıtmak suretiyle nakdi ve aynî yardımın toplanması, bu faaliyetler sırasında yapılacak harcama ve elde edilecek gelirlerin Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları, Türk Hava Kurumu, Türkiye Kızılay Derneği, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, Türkiye Diyanet Vakfı arasında paylaşılmasına ait esas ve usulleri,

d) lgili Kanunların uygulanmasına ilişkin diğer hususları,

kapsar.

2860 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında sayılan dernek, vakıf ve kulüplerin kendi statülerine göre üyeleri veya diğer kişilerden alacakları bağış ve yardımlar bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.

Dayanak

Madde 3- Bu Yönetmelik; 2860 sayılı Yardım Toplama Kanununun 30 uncu maddesi ile 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununun 8 inci maddesinin ( c ) bendine göre hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;

“Sorumlu Kurul”, Yardım toplama faaliyetlerinde bulunacak; gerçek kişilerde en az 3 kişiden, tüzel kişilerde yönetim organlarından oluşan kurulu,

“Kurul”, Türk Hava Kurumu Şubelerinde; Şube üyelerinden en az bir üye, bir görevli personel ile Şube saymanından oluşan kurulu,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Müracaat ve İzin

İzin Alma Zorunluluğu

Madde 5- Bakanlar Kurulunca izin almadan yardım toplayabileceği kararlaştırılan kamu yararına çalışan dernek, kurum ve vakıflar dışındaki kişi ve kuruluşlar, 2860 sayılı Kanunun 7 nci maddesi ile belirlenen makamlardan bu Yönetmelikte belirtilen usule göre izin almak zorundadırlar. Bakanlar Kurulunca izin almadan yardım toplayabileceği kararlaştırılan dernek, kurum ve vakıflar, bu Yönetmelik kapsamına giren yardım toplama faaliyetlerini 2860 sayılı Kanunun 7 nci maddesi ile tespit edilen usule göre ilgili ve yetkili makamlara bildirmekle yetinirler.

İzin alınmadan veya ilgili ve yetkili makamlara bilgi verilmeden girişilen yardım toplama faaliyetleri güvenlik kuvvetlerince menedilir ve sorumlular hakkında kovuşturma yapılır.

Müracaat Dilekçelerinde Bulunması Gereken Hususlar

Madde 6- Yardım toplayacak kişi ve kuruluşlar isteklerini bir dilekçe ile izin vermeye yetkili makama bildirirler.

Müracaat dilekçelerinde hangi amaçla ve ne miktarda yardım toplanacağı, yardım toplama faaliyetlerinin sürdürüleceği il ve ilçeler, yardım toplama şekillerinden hangilerinin uygulanacağı, kaç kişi çalıştırılacağı ve yardım toplamada kullanılacak makbuz miktarı belirtilir.

Toplanacak yardım miktarını belirlemeye yarayacak keşif özeti, rapor ve benzeri bilgi ve belgeler de müracaat dilekçesine eklenir.

Tüzel kişiliği haiz kuruluşların müracaatlarında kuruluşun yönetim organlarında görevli olanların, gerçek kişilerin yardım toplaması hâlinde ise sorumlu kurul üyelerinin ve yardım toplama faaliyetlerinde görev alacakların açık kimlikleri ve adresleri belirtilir. Kamu görevlilerinin çalıştırılmasının düşünülmesi hâlinde ilgili valilik ve kaymakamlıklardan alınmış izin belgeleri de eklenir.

İzin veren makamca gerekli görülecek diğer bilgi ve belgeler daha sonra tamamlattırılır.

Müracaatın İncelenmesi ve İzin

Madde 7- Müracaat dilekçeleri izin veren makam tarafından emniyet kuruluşlarına havale edilir. Emniyet makamlarınca her yardım toplama faaliyeti için bir dosya tutulur. İlgili emniyet kuruluşu dilekçe ve eklerini aldıktan sonra varsa eksikliklerini tamamlatır.

Emniyet makamlarınca bu bilgi ve belgelere göre işin önemi, yardım toplama faaliyetine girişeceklerin yeterlikleri, yapılacak hizmetin amaca ve kamu yararına uygunluğu, yardım toplama faaliyetinin başarıya ulaşıp ulaşamayacağı ve gerekli görülen diğer konular üzerinde inceleme yapılır, inceleme sonucunda düzenleyeceği raporu izin vermeye yetkili makama sunar.

Raporda gerekçeli olarak görüş belirtilmesi zorunludur. Yardım toplanmasına izin verilmesi gerektiği görüşüne varılırsa, verilecek iznin süresi hakkında da kanaat belirtilir.

İzin vermeye yetkili makam bu bilgilere göre gerekli incelemeyi yaparak kararını verir ve sonucu en geç iki ay içinde, başvuranlara yazılı olarak bildirir.

Yardım toplanması için tanınacak süre 1 yılı geçemez. Ancak, haklı sebeplerin bulunması hâlinde bu süre izin veren makamlarca bir yılı geçmemek üzere uzatılabilir.

Kimlik Belgesi

Madde 8- İzin veren makam tarafından, yardım toplama faaliyetinde görev alması uygun görülenlere, faaliyetin konusu ve süresini de belirten fotoğraflı bir kimlik belgesi verilir. Kimlik belgesi faaliyetin sonunda izin veren makamca geri alınıp, o işe ait dosyada saklanır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Makbuz ve Biletler

Makbuz ve Biletler

Madde 9- Yardım toplama faaliyetinde kullanılmak üzere bastırılan makbuzlar müteselsil ve sıra numarası taşıyacak şekilde ve ciltler hâlinde tertip edilir. Ciltleri oluşturan asıl ve koçan yaprakları aynı renk kâğıtlara basılır.

Dernekler, kurumlar, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları dışındaki diğer vakıflar ve spor kulüplerinin yardım toplama faaliyetlerinde kullanacakları makbuzlar, gelir makbuzlarından ayrı olarak bastırılır.

Makbuzların asıl ve koçanlarında gerçek kişilerce bastırılması hâlinde sorumlu kurul üyelerinden en az ikisinin ad, soyad ve adresleri; dernek, kurum, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları dışındaki diğer vakıflar veya spor kulüplerince bastırılması hâlinde bu kuruluşların adı varsa kısa adı, adresi, hangi amaçla yardım toplandığı, izin veren makam, verilen iznin tarih ve sayısı ile iznin başlangıç ve bitiş tarihine ait bilgiler bulunur.

Eşya piyangosu düzenlenerek yardım toplanması hâlinde bastırılacak biletlerle, kültürel gösteriler ve sergiler, spor gösterileri, gezi ve eğlenceler düzenlemek suretiyle yardım toplanması hallerinde bastırılacak bilet ve davetiyelerde de üçüncü fıkrada yazılı bilgilerin bulunması ve ayrıca rakam ve yazıyla olmak üzere bilet ve davetiye bedellerinin gösterilmesi zorunludur.

Yardım toplanmasına izin veren makamın uygun görmesi hâlinde üzerinde rakam ve yazı ile yardım miktarı belirtilmiş maktu makbuzlar da bastırılabilir. Bu makbuzlarda da üçüncü fıkrada yazılı bilgilerin bulunması zorunludur.

Makbuz ve biletler seri numaralı olarak bastırılır ve noter damgalı olarak satışa arzedilir.

Makbuz ve Biletlerin Kontrolü

Madde 10- Yardım toplama faaliyetlerine girişen kişi ve kuruluşlarca bastırılan makbuz, bilet ve yardım toplama pulları, izin veren makam tarafından 2860 sayılı Kanunun 26 ncı maddesine göre basımevlerince bildirilen bilgiler ve örneklerle karşılaştırılarak cilt, seri ve sıra numaraları ile diğer baskı işlerinde kusur bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Kontrolde hatalı olduğu görülen makbuz ciltleri, biletler ve yardım toplama pullarının yenisi bastırılmak üzere ilgililere geri verilir ve sonuç bir tutanağa bağlanır.

Hatalı olanların yerine yeniden bastırılanlar tekrar kontrol edildikten sonra makbuz, bilet ve yardım toplama pullarının tamamı sayman olarak gösterilen sorumlu kurul üyesine zimmetle teslim edilir.

Makbuz-Bilet Kayıt Defteri

Madde 11- Yardım toplama faaliyetlerinde bulunanlar makbuz ve biletleri kaydetmek üzere örneği Ek-1'de gösterilen ve noterden onaylı “Makbuz-Bilet Kayıt Defteri”ni tutmak zorundadır.

Sorumlu kurul üyesine zimmetle teslim edilen makbuz, bilet ve yardım toplama pulları bu üye tarafından numarası en küçük olandan başlamak üzere alt alta yazılmak suretiyle Makbuz-Bilet Kayıt Defteri'ne kaydolunur. Sayman üye olarak gösterilen sorumlu kurul üyesi bu defterin düzenli bir şekilde tutulmasından sorumludur.

Makbuz ve biletler, Kanunun 15 inci maddesine göre yardım toplama faaliyetlerinde görev alması uygun görülenlere sayman üye tarafından zimmetle verilir ve bu deftere kaydedilir.

Makbuzların Kullanılması

Madde 12- Makbuzlar sabit boyalı sert veya sivri uçlu tükenmez kalemle okunaklı bir şekilde, silintisiz ve kazıntısız olarak doldurulur. Yardımda bulunanlara asıl yaprak koparılarak verilir. Koçan kısmı ciltte bırakılır.

Düzenleme sırasında hata yapılırsa, hatalı makbuz yaprağı ödemede bulunanlara verilmez. Asıl ve koçan yapraklarının üzerine “iptal edilmiştir” ibaresi yazılıp her ikisi koparılmadan ciltte bırakılır.

Toplanan Yardım Paralarının Teslimi

Madde 13- Yardım toplamakla yetkili ve görevli kişiler her halde 15 günde bir, topladıkları yardım miktarının 150 milyon Türk Lirasını geçmesi hâlinde 15 günlük süreyi beklemeksizin topladıkları parayı sorumlu sayman üyeye teslim etmek veya bu amaçla bankalarda açılmış bulunan hesaplara yatırmak zorundadırlar.

Kesin Hesabın Çırakılması

Madde 14- Sorumlu kurullar, yardım toplama süresinin bitiminden itibaren on gün içinde toplanan yardımın kesin hesabını çıkarmak ve bir örneğini izin veren makama vermekle yükümlüdürler. Zorunlu hallerde bu süre, izin veren makamca otuz güne kadar uzatılabilir.

İzin veren makam, kesin hesabın bir örneğini 2860 sayılı Kanunun 16 ncı maddesine göre belirlenen denetçilere gönderir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Kurban Derisi, Bağırsak Toplama, Fitre ve Zekât Zarfı Dağıtma Biçimi,

Giderler, Gelirlerin Paylaştırılmasına Ait Usul ve Esaslar

Yetki

Madde 15- Kurban derileri ve bağırsak toplama ile fitre ve zekât zarfı dağıtmak suretiyle yardım toplama yetkisi Türk Hava Kurumuna aittir.

Türk Hava Kurumu kurban bayramlarında kurban derileri ve bağırsağın toplanması ile zarf dağıtmak suretiyle zekât ve fitre toplanmasına dair usul ve esasları, yapılacak propaganda, reklâm, kırtasiye ve makbuz basımı gibi işleri de kararlaştırır.

Kurban derileri ve bağırsak toplama, fitre ve zekât zarfları dağıtmak suretiyle yardım toplama faaliyetleri, bu Yönetmelikte belirlenen esaslar ile ikinci fıkra gereğince alınan kararlar doğrultusunda Türk Hava Kurumu Şubelerince yürütülür. Türk Hava Kurumu, Şubesi olmayan yerlerde o yere en yakın Şubesi veya merkezden görevlendireceği elemanları marifeti ile bu maddede belirtilen faaliyetleri yürütür.

Fitre ve Zekât Zarflarının Tanzimi ve Kaydı

Madde 16- Fitre ve zekât zarflarının şekli ve üzerinde bulunması gereken bilgiler Türk Kurumu Genel Merkezince belirlenir ve Türk Hava Kurumu Şubelerince bastırılır.

Fitre ve zekât zarfları bu Şubelerce Fitre-Zekât Hesap Cetveline kaydedilip seri numaraları da belirtilerek, imza karşılığı görevli personele teslim edilir. Görevliler, görev bölgelerinde dağıttıkları zarfların adreslerine göre kaydını yaparlar ve zarfları topladıklarında fitre ve zekâtını veren vatandaşın adını, soyadını, zarfın seri numarasını ve zarf üzerindeki para miktarını Fitre Tahakkuk Defteri'ne işleyerek, zarfları toplu olarak teslim ederler. Dolu ve boş gelen zarflar ile zayi olan zarflar Fitre-Zekât Hesap Cetveline yazılır ve zarf hesabı kapatılır.

Fitre-zekât zarfları Türk Hava Kurumu Şubelerinde, Kurul huzurunda açılarak paralar sayılır. Zarftan çıkan para miktarı ile Tahakkuk Cetveline kaydedilmiş para miktarı kaşılaştırılır ve mutabakat sağlandığında Tahakkuk Cetvellerinin altındaki tutanak kısmı Kurul üyeleri tarafından imzalanır. Her dağıtıcının almış olduğu zarflardan çıkan paralar toplam olarak Fitre-Zekât Hesap Defterinin gelir kısmına kaydedilir. Zarflardan çıkan tüm para tutarı için bir vezne makbuzu kesilerek görevli personele verilir.

Zarfların teslimi sırasında zayi edilen zarfın bulunması hâlinde durum tutanağa geçirilir. Zarfların kaybedilmesinde kusurlu olan personel hakkında gerekli kanuni işlem yapılır.

Bu Şubelerce bastırılan fitre ve zekât zarfları dışında hiçbir kimse veya kuruluş tarafından zarf bastırılamaz veya başka zarf kullanılamaz. Ancak vatandaşlar, zayi ettikleri zarflar yerine adı ve soyadı ile açık adresi ve para miktarı bizzat kendileri tarafından yazılmak suretiyle beyaz zarf kullanabilirler.

Fitre ve zekât zarfları bu hususta yapılacak denetimi izleyen yılın sonuna kadar saklanır.

Makbuzların Tanzimi ve Kaydı

Madde 17- Kurban derileri ve bağırsak toplamada kullanılacak makbuzun şekli ve üzerinde bulunması gereken bilgiler Türk Hava Kurumu Genel Merkezince belirlenir ve örneği Şubelere gönderilerek, örneğe uygun olarak bu Şubelerce ihtiyaç miktarında bastırılır. Söz konusu Şubeler makbuzların kaydedildiği noterden onaylı Makbuz Kayıt Defterini tutmak zorundadır.

Zarf ve Makbuz Dağıtımına Ait Esaslar

Madde 18- Kurban derileri ve bağırsak toplama ile fitre ve zekât zarfı dağıtmak suretiyle yardım toplanması için il ve ilçelerdeki Türk Hava Kurumu Şubelerinde yeteri kadar ekip oluşturulur. Ekiplerde görev alan personel için bu Şubelerce fotoğraflı geçici yetki belgeleri düzenlenir.

Kurban derileri ve bağırsak toplama faaliyetlerinde görev alanlara deri (koyun, keçi, sığır, deve) ve bağırsak makbuzları imza karşılığı teslim edilir. Vatandaşlardan alınan her deri ve bağırsak için cinsine göre makbuz verilmesi zorunludur.

Ekiplerce toplanan deri ve bağırsaklar, sarf edilen makbuzlar ile toplama yerine getirilen deri ve bağırsakların cinslerine göre sayılması sonucunda mutabakat sağlanarak söz konusu Şube yetkililerince deri teslimat fişi ile teslim alınır. Teslim alınan deri ve bağırsakların cinsi, miktarı ve toplanan yerin adı (köyü-mahallesi) Şubenin Deri Defterine kaydedilir.

Toplanan deri ve bağırsakların satışı aynı Şubelerce yapılır.

Bu Şubeler deri ve bağırsakların en kısa zamanda toplanması, bunların saklanması ve bozulmaması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdürler.

Gelirlerin Bildirilmesi

Madde 19- Türk Hava Kurumu Şubelerince kurban bayramında toplanan deri ve bağırsakların satışı sonucu elde edilen gelir toplamı, toplanan deri ve bağırsakların cinsi, sayısı ve birimi fiyatları da belirtilerek en geç iki ay içinde Faaliyet Raporu ile Türk Hava Kurumu Genel Merkezine bildirilir. Raporda ayrıca, satışlardan peşin alınan miktar, taksitlerin ödeme zamanları ve miktarları ile toplayıcılara ödenen toplama giderleri de belirtilir.

Ramazan ayında bu Şubelerce toplanan fitre, zekât geliri de en geç iki ay içinde fitre-zekât faaliyet raporu ile Türk Hava Kurumu Genel Merkezine bildirilir. Raporda ayrıca dağıtılan zarf sayısı, geri alınan dolu ve boş zarf sayısı, zayi edilen zarf sayısı ile harcanan zorunlu masraflar de belirtilir.

Zorunlu Giderler

Madde 20- Kurban derileri ve bağırsak toplanması, fitre ve zekât zarfı dağıtım ve toplanması faaliyetleri nedeniyle Türk Hava Kurumu Şubelerince yapılabilecek zorunlu giderler şunlardır:

a) Kurban derileri ve bağırsak toplanmasında kullanılacak makbuz ve belgeler ile fitre ve zekât zarflarının kağıt ve baskı masrafları,

b) Deri, bağırsak, fitre ve zekât gelirlerinin artırılması için yapılan tanıtma, propaganda, reklâm ve yayın giderleri,

c) Kurban derisi ve bağırsak ile fitre ve zekât zarfı dağıtılması ve toplanması faaliyetlerinde görev alan kişilere ödenecek pirimler,

d) Bu faaliyetlerde kullanılacak araç giderleri, (Deri ve bağırsak toplama işlerinde kamu araçlarından yararlanılması, mülki idare amirlerince kararlaştırılabilir.)

e) Deri ve bağırsakların depolama ve tuzlama giderleri,

f) Deri, bağırsak ile fitre ve zekât toplama faaliyetleri sebebiyle yapılan demirbaş alımları ile kırtasiye, ilân ve posta giderleri.

Bu giderlerin toplamı genel hasılatın % 10'unu geçemez.

Yıllık Kesin Hesapların Bildirilmesi

Madde 21- Türk Hava Kurumu Şubeleri 19 uncu maddede belirtilen raporlar dışında, takvim yılı sonunda Şubenin kesin gelir ve gider durumunu gösterir bilançolarını düzenleyerek Türk Hava Kurumu Genel Merkezine gönderirler.

Bilançoda bu Şubelerin deri, bağırsak, fitre ve zekât gelirleri dışındaki diğer gelir ve giderleri de belirtilir.

Gelirlerin Paylaştırılmasına Ait Esaslar

Madde 22- Takvim yılı yonunda deri, bağırsak, fitre ve zekât gelirlerinden 20 nci maddede sayılan giderler düşüldükten sonra kalan gelirlerin % 50'si gelirin toplandığı yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfının mahallindeki hesaplarına kaydolunur, % 40'ı Türk Hava Kurumu, % 4'ü Türkiye Kızılay Derneği, % 3'ü Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, % 4'ü Türkiye Kızılay Derneği, % 3'ü Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, % 3'ü Türkiye Diyanet Vakfının merkezdeki hesaplarına ödenmek üzere Türk Hava Kurumu Genel Merkezine gönderilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Hüküm Bulunmayan Haller

Madde 23- Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, 2860 ve 3294 sayılı Kanunların ilgili hükümleri uygulanır. Fitre ve zekât zarfı dağıtmak suretiyle yardım toplanması ve makbuz karşılığı kurban derisi ve bağırsak toplanması ile ilgili hususlarda alınması gereken tedbirler Türk Hava Kurumu Genel Merkezince çıkarılacak talimatlarla tespit edilir.

Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat

Madde 24- Bu Yönetmelikle, 29/04/1998 tarihli ve 23327 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yardım Toplama Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmımştır.

Geçici Madde 1- Kurban derileri ile bağırsak ve fitre-zekât toplanması faaliyetleri için Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarınca bastırılmış olan matbu evrak, makbuz ve kayıt amacıyla tutulan defterler, Türk Hava Kurumu Şubelerince mahalline en yakın Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarından ücreti mukabili alınarak değerlendirilir.

Yürürlük

Madde 25- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 26- Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri ve Maliye Bakanları yürütür.

 

Ek-1 MAKBUZ-BİLET KAYIT DEFTERİ