MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM YÖNETMELİĞİ
Resmî Gazete : 3.7.2002/24804
Tebliğler Dergisi : AĞUSTOS 2002/2539
Kurumlarda Eğitim-Öğretim, Yönetim ve Üretim
Eğitim-Öğretim, Programlar
Madde 25- Eğitim-öğretim etkinlikleri, uygulanan program türlerine ve içeriklerine uygun olarak kurum ve işletmelerde yürütülür.
Kurumda, diğer okul ve kurumların programlarında yer alan teknoloji eğitimine ilişkin konuların uygulamalı eğitimine de olanak sağlanır.
Özel eğitim gerektiren öğrenci/kursiyerler, bireysel yeterliklerine dayalı gelişim özellikleri dikkate alınarak temel yaşam becerilerini geliştirmek, öğrenme gereksinimlerini karşılamak, iş ve mesleğe hazırlanmalarını sağlamak üzere kurumlarda açılan programlardan yararlandırılır.
Aday çırak ve çırakların eğitimi
Madde 26- ay çırak ve çırakların teorik ve pratik eğitimleri, birbirini tamamlayacak şekilde plânlanır ve yürütülür. Çıraklık eğitiminin amacına uygun olarak her meslek dalının özel amaçları ve bu amaçları gerçekleştirecek derslerin çeşitleri, süreleri, konuları ve uygulamada göz önünde bulundurulacak esaslar, Bakanlıkça hazırlanan çerçeve öğretim programlarında belirtilir.
Aday çırak ve çıraklar, mesleğin özelliğine göre haftada 8 saatten az olmamak üzere teorik eğitim görürler.
Teorik eğitim, pazar günleri dışında haftada bir gün ve çalışma saatleri içinde yapılır. Zorunlu durumlarda, iş yerinin olanak ve koşulları ile öğretmen ve usta öğretici durumu dikkate alınarak teorik eğitim yoğunlaştırılarak da uygulanabilir.
Aday çırak ve çıraklar, mesleğin özelliği dikkate alınarak hazırlanan eğitim programlarına göre yılda 11 ay süre ile pratik eğitim yaparlar. 1475 sayılı İş Kanununun 69 uncu maddesi göz önünde bulundurularak iş yerindeki çalışma saatlerine uygun olarak usta öğretici gözetiminde çalışırlar.
Çıraklık eğitimi, uygulama kapsamındaki meslek dallarında 19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş olanların yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek meslekî eğitim ile lise ve daha üst düzeyde genel eğitimden sonra çıraklık eğitimine başlayanlar için düzenlenecek eğitim süresinin ne kadar kısaltılacağı, muaf tutulacağı dersler ve benzeri hususlarla ilgili esas ve usuller, Başkanlığın görüşü alınarak ilgili birimce belirlenir.
Ayrıca, meslekî ve teknik eğitim okul ve kurumlarında uygulanan örgün eğitim programlarının her hangi bir kademesinden ayrılanlar ile yaygın meslekî ve teknik eğitim programlarını tamamlayarak belge veya sertifika alanlardan, kendi alanlarında çıraklık eğitimine başlayanlar için çıraklık eğitim süresi, daha önce aldığı meslekî eğitim programının içeriği ile devam edeceği çıraklık eğitimi programının içeriği değerlendirilerek Bakanlıkça belirlenir.
Madde 27-İsteyen kalfalar için ustalık eğitimleri düzenlenir. Kalfaların katılacağı ustalık eğitiminin kapsam ve süresi, Bakanlıkça hazırlanacak programlarda belirlenir. Bu eğitim; çalışma saatleri dışında valilikçe uygun görülecek yerlerde yapılır. Söz konusu eğitim kurum müdürlüğünce hazırlanacak ve valilikçe onaylanacak çalışma takvimine göre düzenlenir.
Ustalık eğitimine kayıt edilen kalfalar, kalfa değerlendirme ve kütük defterine kaydedilir ve bunlar için kalfa kayıt dosyası düzenlenir. İlişiği kesilen veya başka bir kuruma nakli yapılan kalfanın durumu, kalfalık belgesinin arkasına ve kalfa değerlendirme ve kütük defterindeki açıklama bölümüne yazılır.
Ustalık eğitiminde teorik eğitimin yanı sıra pratik eğitime devam esastır. Eğitim süresince kayıtlı kalfaların meslekleri ile ilgili bir iş yerinde çalışıp çalışmadıkları ilgili müdürlükçe izlenir. Kalfaların iş yeri değişikliklerinde iki aydan fazla pratik eğitim eksiklikleri, pratik eğitim süresine eklenir. İşinden ayrıldığı belirlenen kalfaların kayıtları, iki ay içinde yeni bir iş yerinde çalışmaya başlamamaları durumunda silinir.
Müdürlükçe bir meslek dalında ustalık eğitimine kaydedilen kalfa sayısının sınıf oluşturacak kadar olmaması ya da ustalık eğitiminin çeşitli olanaksızlıklar nedeniyle yapılamaması durumunda, eğitime alınamayan kalfaların kayıtları, eğitim ve ulaşım olanağı bulunan en yakın kuruma nakledilir. Bu konuda, il meslekî eğitim kurulunca gerekli plânlama yapılır.
Bu kalfaların durumu ve meslek dalları itibarıyla sayısı, ilgili müdürlükçe öğretim yılı başlamadan önce il meslekî eğitim kurulunun sekreterya görevini yürüten müdürlüğe bildirilir. İl meslekî eğitim kurulu kararıyla başka bir kuruma nakledilemeyecekleri yönünde karar alınması durumunda kalfaların eğitimi, aynı meslek alanı içindeki meslek dallarına ait meslek bilgisi dersleri birleştirilmiş sınıflarda yapılabilir. Birleştirilmiş sınıflarda da eğitime alınamayan kalfalar, beşinci yılın sonunda mesleklerinde beş yıl çalıştıklarını belgelendirmeleri durumunda ustalık sınavlarına katılabilirler.
Ustalık eğitimine kayıt yaptıranların ustalık sınavlarına girebilmeleri için kalfalık belgesinin düzenlendiği tarihten sonra, mesleklerinin özelliğine göre Bakanlıkça belirlenecek süre kadar çalışmış olduklarını belgelendirmeleri ve eğitimi başarı ile tamamlamaları gerekir.
Ustalık eğitimine devam ederken askerlik görevi nedeni ile bu eğitimden ayrılanların askerlik görevi sırasında aynı meslekte yapmış oldukları çalışmalar, pratik eğitim süresine dahil edilmez. Bu gibi durumlarda olanların ustalık sınavlarına girebilmeleri için yarım kalan eğitim süresini tamamlamaları gerekir.
Ustalık eğitimine kayıt yaptırmayan kalfaların ustalık sınavlarına girebilmeleri için meslekleri ile ilgili işlerde en az 5 yıl süre ile çalışmış olduklarını sosyal güvenlik kuruluşlarından alacakları hizmet belgesi ile belgelendirmeleri gerekir.
Meslek kuruluşlarına kayıtlı iş yerlerinde çırak olarak çalışıp kalfa olanlar, aynı iş yerinde en az bir yıl kalfa olarak çalışmak zorundadırlar.
Kalfalar;
a) Zorunlu askerlik hizmeti,
b) İkâmetini başka il/ilçeye taşıması,
c) Sağlığının mesleğini sürdürmesini olanaksız kılacak şekilde bozulduğunu sağlık raporu ile belgelendirmesi,
d) İş yeri sahibi gerçek kişi ise ölümü, tüzel kişi ise dağılması veya iş yerinin iki aydan fazla süre ile kapalı bulunması
ve benzeri nedenlerle iş yerinden ayrılabilirler.
Meslekî ve teknik orta öğretim programları mezunlarının ustalık eğitimi
Madde 28- Meslekî ve teknik orta öğretim kurumları veya meslekî ve teknik eğitim okul ve kurumlarından mezun olanlardan isteyenlere; bir iş yerini bağımsız olarak yönetmek için gerekli bilgi, beceri ve davranışları kazandırmak ve ustalık sınavlarına hazırlamak amacıyla ustalık eğitimi düzenlenir. Bunlar, kalfalar için açılmış olan ustalık eğitimine devam edebilirler.
Ustalık eğitiminde uygulanan programların kapsam ve süreleri, Meslekî Eğitim Kurulu'nun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.
Madde 29- Kurumların bina, tesis, araç-gereç ve personelinden yararlanılarak daha çok kişiye eğitim verilmesi esastır. Bu amaçla kurumlar hafta sonu, yarıyıl ve yaz tatilleri dahil olmak üzere gerektiğinde 07.00-24.00 saatleri arasında yıl boyunca açık bulundurulur.
Tam gün tam yıl eğitim uygulaması kapsamına alınma ve yapılacak eğitim uygulamaları ile ilgili esas ve usuller yönerge ile belirlenir.
Madde 30- Meslekî eğitim programlarının, ulusal meslek standartlarına uygun olarak modüler yapıda hazırlanması esastır.
Bu kurumlarda;
a) Meslekî ve teknik eğitim alanında orta öğretim diplomasına götüren programlar,
b) Kalfalık, ustalık ve usta öğreticilik belgesine götüren programlar,
c) Sertifikaya götüren programlar,
d) Bitirme belgesine götüren programlar,
e) Olgunlaşma amaçlı yaygın meslekî ve teknik eğitim programları
uygulanır.
Meslekî ve teknik orta öğretim programları ile çıraklık eğitimi programları
Madde 31- Meslekî ve teknik orta öğretim programları ve çıraklık eğitimi programları ile çerçeve programlar Bakanlığın ilgili birimlerince hazırlanır. Bakanlıkça uygun görülen haftalık ders çizelgeleri uygulanır. Bazı derslerin öğretiminin yabancı dille yapıldığı programlarda matematik ve fen dersleri ile Bakanlıkça uygun görülen meslek derslerinin öğretimi yabancı dille yapılır. Ancak, bu dersleri yabancı dille okutacak öğretmen bulunmaması durumunda dersler Türkçe okutulur.
Yaygın meslekî ve teknik eğitim programları
Madde 32- Uygulamadaki yaygın meslekî ve teknik eğitim program modeli esas alınarak;
a) Örgün meslekî ve teknik eğitim programları doğrultusunda hazırlanacak kurs programları Bakanlıkça,
b) İstihdama yönelik “Meslek Kurslarına” ait öğretim programları, ilgili sektör ve hizmet alanları ile iş birliği yapılarak kurumlarca,
c) Olgunlaşma amaçlı programlar, Bakanlık onayı ile uygulamaya konulmak üzere müdürün başkanlığında, bölüm şefleri, koordinatör bölüm şefleri, atölye şefleri, alan öğretmenleri ile ilgili sektör ve yüksek öğretim kurumları temsilcilerinin iş birliğinde kurumlarca,
d) Diğer kurslara ait öğretim programları kurumlarca
hazırlanır.
Kurumlarca hazırlanan programlar, il meslekî eğitim kurulunun uygun görüşü ve valilik onayı ile uygulamaya konulur ve Bakanlığa bilgi verilir.
Bakanlıkça, yatay ve dikey geçişlere elverişli, alan/dal esasına dayalı, diploma ve sertifikaya yönelik, bireysel öğrenmeye açık, kendi içinde bütünlüğü olan ve birbirini tamamlayan modül programlar düzenlenebilir.
Madde 33- Meslekî ve teknik orta öğretim programları ile çıraklık ve yaygın meslekî ve teknik eğitim programlarının amaçları;
a) Örgün meslekî ve teknik orta öğretim programlarında;
1) Öğrencilere orta öğretim düzeyinde ortak bir genel kültür kazandırmak,
2) Öğrencileri ilgi, istek ve yetenekleri doğrultusunda hem mesleğe hem de yüksek öğretime veya hayata ve iş alanlarına hazırlamak,
3) Anadolu meslekî ve teknik orta öğretim programları ile ayrıca öğrencilerin bilimsel ve teknolojik gelişmeleri izleyebilecek düzeyde bir yabancı dili öğrenmelerini sağlamak,
b) Çıraklık eğitimi programlarında;
1) Aday çırakların ilgi, istek ve yeteneklerine uygun meslek seçimi yapmalarına yardımcı olmak,
2) Çırakların mesleklerinde gerekli bilgi, beceri ve iş alışkanlıkları kazanmalarını sağlamak ve onları kalfalığa hazırlamak,
3) Kalfalara, mesleklerinin gerektirdiği iş ve işlemleri bağımsız olarak yapabilmeleri ve bir iş yerini yönetebilmeleri için gerekli bilgi, beceri, tutum, davranışlar ile iş alışkanlıkları kazandırmak ve onları ustalığa hazırlamak,
4) Ustalara; aday çırak, çırak ve kalfalar ile öğrenci/kursiyerlerin işletmelerdeki eğitimlerini yaptırmak amacıyla iş pedagojisi kursları düzenlemek, başarılı olanlara usta öğreticilik belgesi vermek,
5) İş güvenliğine ait genel ilkeleri öğretmek, çalışma hayatına uyumu sağlayacak tutum ve davranışlar kazandırmak,
6) Çalışma disiplininin anlam ve önemini kavratmak,
c) Sertifika programlarında; eğitim ve iş gücü gereksinimi doğrultusunda ilgili meslek kuruluşlarıyla birlikte meslek standartlarına uygun olarak belirli bir meslek için kazandırılması gerekli yeterlikleri vermek,
d) Yaygın meslekî ve teknik eğitim programlarında;
1) Kursiyerleri; ilgi, istek ve yeteneklerine uygun olarak girişimci, üretken, endüstri ve hizmet alanlarının gereksinimine uygun meslek elemanı olarak yetiştirmek, istihdam için gerekli bilgi, beceri, tutum ve davranışları kazandırmak, olgunlaşma eğitimi gerektiren alanlarda; araştıran, geliştiren, değerlendiren, tasarlayan, girişimci ve yaratıcı bireyler yetiştirmek,
2) Bir meslek sahibi olup mesleğinde ilerlemek isteyenler ile meslek değiştirmek isteyenlere ilgi, istek ve yeteneklerine uygun meslek edindirmek,
3) Kursiyerlerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda yaşamları için gereksinim duydukları yeterlikleri kazanmalarına uygun eğitimleri sağlamaktır.
Programların uygulamaya konulması
Madde 34- Bakanlık birimlerince hazırlanan programlar, Kurulun onayı ile uygulanır.
Yaygın meslekî ve teknik eğitimde; yörenin istek, gereksinim ve koşullarına göre kurumlarca hazırlanan yöresel programlar, il meslekî eğitim kurulunun uygun görüşü ve valilik onayı ile uygulanır.
Kurumlarda, meslekî ve teknik eğitimi geliştirmek amacıyla yurt içi ve yurt dışı projeler çerçevesinde hazırlanan özel programlar uygulanabilir. Bu programların uygulaması ile ilgili esaslar projelerde yer alır. Proje süresi sona eren programların devamına, yaygınlaştırılmasına veya sona erdirilmesine Bakanlıkça karar verilir.
Madde 35- Uygulanan programların özelliklerine göre;
a) Örgün meslekî ve teknik orta öğretimde programların süresi, programlarında belirtilir. Okutulacak dersler ile ders saati sayıları, haftalık ders çizelgelerinde gösterilir.
b) Çıraklık eğitiminde; eğitimin süresi, ilgili kurum ve kuruluşların görüşü de alınarak iki ile dört yıl arasında olmak üzere Bakanlıkça belirlenir. Lise ve daha üst düzeyde genel eğitimden sonra çıraklık eğitimine başlayanlar için eğitim süresi, mesleklerindeki çıraklık eğitim süresinin yarısına kadar kısaltılabilir. Bu sürenin ne kadar kısaltılabileceği ilgili meslek kuruluşunun önerisi ve Meslekî Eğitim Kurulunun uygun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir. Teorik meslek derslerinin eğitimi yoğunlaştırılarak da verilebilir.
Kalfalar için düzenlenecek ustalık eğitiminin kapsam ve süresi, Bakanlıkça hazırlanacak eğitim programlarında belirtilir.
c) Yaygın meslekî ve teknik eğitimde; çeşitli kademelerde uygulanan programların türü, içeriği, seviyesi ve saatleri programlarında belirtilir.
Madde 36- Programlar;
a) Meslekî ve teknik orta öğretimde; teorik ve uygulamalı meslek dersleri programın özelliğine göre kurumlarda ve/veya işletmelerde, genel kültür dersleri ise kurumlarda,
b) Çıraklık eğitiminde; teorik eğitim kurumlarda, pratik eğitim iş yerlerinde, iş yerindeki eksik kalan pratik ve teorik eğitim de kurumlarda veya Bakanlığın uygun gördüğü iş yerlerinin eğitim birimlerinde,
c) Yaygın meslekî ve teknik eğitimde; teorik ve pratik eğitim, kurumda veya eğitime uygun görülen ortamlarda
uygulanır.
Kalfalar teorik eğitimlerini kurumlarda, pratik eğitimlerini iş yerlerinde tamamlarlar. Bu eğitim, çalışma saatleri dışında valilikçe uygun görülecek yerlerde yapılır.
Programlarda yatay ve dikey geçişler
Madde 37- Geniş tabanlı ve modüler yapıda düzenlenen programlarla örgün ve yaygın meslekî ve teknik eğitim gören ve aynı meslekî bilgi, beceri, tutum ve davranışları kazanan kişilere eş değer meslek sertifikası verilir.
Program bütünlüğü ve devamlılığı içinde sertifika, belge ve diplomaya götüren programlarda yatay ve dikey geçişlere olanak sağlanır.
Meslekî ve teknik örgün eğitim modül programlarının tüm modüllerini/kurslarını bitirerek, bitirme belgesi alan lise mezunlarına bitirdikleri alan/dala ait meslek lisesi diploması düzenlenir.
Yatay ve dikey geçişlere ilişkin esas ve usuller Bakanlıkça belirlenir.
Kayıt-Kabul
Madde 38- Kurumlara kayıt-kabulde; diploma/tasdikname ve nüfus cüzdanı örneği ile program türüne göre gerekli görülen yeterli sayıda fotoğraf, pul, zarf ve sözleşme, ikâmet, askerlik durum belgesi gibi belgeler istenir.
(Değişik ikinci fıkra: 19.6.2007/26557 RG) Denizcilik, sağlık ve benzeri özel alanlarda eğitim göreceklerden, gerekli sağlık koşullarını taşıdığına dair ilgili mevzuata göre yetkili kılınmış sağlık kurum ve kuruluşlarından alınmış sağlık raporu istenir.
Örgün orta öğretim programlarına kayıt olacakların, öğretim yılının başlayacağı günde 19 yaşını bitirmemiş olmaları ve tasdikname ile kayıt olacakların okuma haklarının bulunması gerekir. Öğrenime ara vermemiş olanlarda bu koşul aranmaz.
Bazı derslerin öğretimi yabancı dille yapılan programlar hariç, adaylardan anne ve babasına ait çalışır durumda iş yeri olanlar, isterlerse anne ve babalarının bir iş yeri ve mesleği ile ilgili alan/dala doğrudan kayıt edilirler. Ancak bu gibi öğrencilerin anne ve babalarına ait iş yerinin bulunduğu ve bu iş yerindeki mesleğin ne olduğunu, ilgili meslek kuruluşlarından belgelendirmeleri gerekir.
Ayrıca, en az 720 saatlik Bakanlıkça onaylanmış kurs programını bitirenlerin de durumlarını belgelendirmeleri kaydıyla sıralamaya dahil edilmeksizin meslekleri ile ilgili alan/dala kayıtları yapılır.
Çıraklık eğitiminde, iş yerindeki ustaya ait ustalık belgesi ile usta öğretici belgesinin örneği, kayıt-kabul belgelerine eklenir.
Çıraklık dönemi içinde sözleşmesi feshedilen ve belli bir süre ara verdikten sonra tekrar kaydolmak isteyen çıraklar, aynı meslekte kayıt-kabul koşullarını taşımaları durumunda ayrıldıkları dönemden itibaren sözleşme yapılarak eğitime devam edebilirler.
Bir yerleşim biriminde birden fazla kurumda çıraklık eğitimi programı uygulanması durumunda, meslek alan/dallarında kayıt-kabul ve eğitim işleri ile ilgili plânlama ve koordinasyon, il meslekî eğitim kurulunun görüşü alınarak yürütülür.
Çıraklık eğitimine alınacaklar, kayıt-kabul işlemleri için çıraklık programı uygulayan en yakın kurum müdürlüğüne başvururlar.
(23.3.2004/25411 RG) Çıraklık eğitimine iki aylık bir deneme dönemi ile başlanır. Aday çırak olarak devam etmiş olanlar, bu dönemi tamamlamış sayılırlar. Çırak olarak eğitime alınacakların meslekleri ile ilgili bir işte çalışıyor olmaları, 14 yaşını doldurmuş ve 19 yaşından gün almamış olmaları gerekir. Ancak 19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek Meslekî Eğitim Programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilirler. 19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş olanlar, işveren ve kendileri tarafından imzalanan meslekî eğitim merkezi müdürünce onaylanan çıraklık sözleşmesine göre pratik eğitimlerini iş yerinde yaparlar. Bunların sosyal güvenlik kuruluşuna ait primleri yaşlarına uygun asgarî ücretin % 50'si üzerinden Bakanlıkça gönderilen ödenekten karşılanır.
Çıraklık eğitimine devam ederken 19 yaşından gün almış ve sözleşmesi işveren tarafından feshedilen çırak öğrencilerin, sözleşme fesih tarihinden itibaren eğitime ara vermeksizin iki ay içinde yeni bir iş yeri ile sözleşme yapmaları durumunda eğitime devamları sağlanır ve sigorta primlerinin ödenmesine devam edilir.
Yaygın meslekî ve teknik eğitim için zorunlu öğrenim çağı dışına çıkılmış olması gerekir.
Kuruma uzak yerleşim birimlerinde ikâmet edenlerden kurslara katılmak isteyenler başvurularını, kurum müdürlüklerine yapabilecekleri gibi bulundukları yerin muhtarlığına veya en yakın okul ve kurum müdürlüklerine de yapabilirler.
Örgün eğitime devam eden öğrenciler de boş zamanlarında yaygın meslekî ve teknik eğitim programlarına katılabilirler.
Madde 39- Pansiyonlu kurumlara, her yıl belirlenen kontenjan kadar paralı-parasız yatılı öğrenci/kursiyer alınır. Yatılı öğrenci kayıt kabullerinde ilgili diğer mevzuat hükümlerine uyulur.
Bakanlıkça belirlenen yatılı kurumlara, ailesinin ikâmet ettiği yerleşim biriminde meslekî ve teknik eğitim görebileceği kurum bulunmaması nedeniyle öğrenime devam etme olanağı bulunmayan 19 yaşını bitirmemiş olanların istihdam olanağı bulunan alanlarda bir meslek edinmelerini sağlamak amacıyla Bakanlıkça belirlenen kontenjan çerçevesinde yatılı kursiyer alınır.
Bu kurumlarda, yatılı olarak eğitime devam etmek isteyen kursiyer sayısının kontenjandan fazla olması durumunda, ilköğretim okulunun 6 ncı-8 inci sınıf Türkçe ve matematik dersleri öğretim programlarına uygun olarak kurumda sıralama sınavı yapılır ve sınav sonucuna göre kontenjan kadar kursiyerin yatılı olarak kaydı yapılır. Sınav sonucu, yalnız sınavın yapıldığı kurs programı için geçerlidir.
Madde 40- Kayıtlar, çalışma takviminde belirlenen süreler içinde yapılır. Bu süre içinde kayıtlarını yaptıramayanlardan özürlerini belgelendirenler için valilikçe gerekli önlemler alınır. Kayıt yeri ve süresi, yerel olanaklarla duyurulur.
Aday çırak ve çırakların kayıtları her yıl temmuz-ağustos-eylül ayları ile ocak ayında yapılır.
Yaygın meslekî ve teknik eğitimde kayıtlar yıl boyunca devam eder.
Öğrenci yerleştirme komisyonları
Madde 41- İllerde ve birden fazla kurum bulunan ilçelerde öğrencileri yerleştirmek için kurumlar arası koordinasyon komisyonu oluşturulur.
İl/ilçe millî eğitim müdürünün yetki ve sorumluluğunda ilköğretim kurumları ile kurum müdürlerinden, aynı tür programların uygulandığı birden fazla kurum olması durumunda ise müdürlerin kendi aralarından seçecekleri birer müdürden kayıt kabullerin başlamasından önce bu komisyon oluşturulur.
Gereksinim durumunda toplanan ve ders kesimine kadar görev yapan bu komisyonlar:
a) Yerleşim birimindeki kurumların program tür ve alan/dallarına göre öğrenci kapasitesini belirler.
b) Hangi kuruma hangi okul ve çevreden öğrenci kabul edileceğini kurumların kapasitelerini de dikkate alarak belirler.
c) Engelli öğrencilerin engellerini dikkate alarak kurumlara dengeli bir şekilde dağıtılmaları için önlem alır.
d) Derslik, lâboratuvar, işlik, atölye ve benzerlerinin sayı ve kullanılabilme durumlarını belirler.
e) Eğitim ortamlarından ve öğretim kadrolarından ortaklaşa yararlanılmasını sağlamak üzere gerekli plânlamayı yapar, bu uygulamanın aksatılmaması için her türlü önlemi alır.
Öğrencilerin, mezun oldukları okullara bakılmaksızın ikâmetlerine yakın kuruma yerleştirilmeleri esastır.
Engelli öğrencilerin yerleştirileceği sınıf mevcudunun azaltılmasına, aynı sınıfta iki ayrı engel grubundan öğrenci bulunmamasına ve kurumda öğrencilerin engel durumlarına göre mümkün olduğunca gerekli fizikî düzenlemelerin yapılmasına özen gösterilir.
Görme, işitme ya da ortopedik engeli bulunanların; uygun meslek alan/dalına ya da programa alınmaları sağlanır.
Dosya istenmesi ve belgelerin tamamlanması
Madde 42- Kayıtları yapılan öğrencilerin dosyası, geldikleri okuldan bir ay içinde istenir. Dosyanın alındığı, geldiği okula bildirilmez ancak alınmadığı bildirilir. Açıköğretim Lisesi, çıraklık eğitimi ve bir yıldan az süreli yaygın meslekî ve teknik eğitim programlarına kayıt olanların dosyaları istenmez. Dosyası gelmeyenler, kütük defterine yazılmaz ve kendilerine tasdikname verilmez. Ancak öğrencilerin derslere devamı sağlanır. Dosyası tamamlanmadan kurumdan ayrılmak isteyenlerin kayda esas belgeleri, öğrenim belgesinin arkasına açıklama yapılarak iade edilir.
Belgesi eksik olan öğrenciler;
a) Tasdikname ya da öğrenim belgeleri tamamlanıncaya,
b) Öğrenim derecelerinin saptanması ya da öğrenim durumlarının açıklanması için haklarında yapılan yazışma sonuçlanıncaya,
c) Yönetmelikte belirlenen yaş haddinden büyük olup yaşlarının düzeltilmesi için mahkemeye başvurduklarını belgelemeleri hâlinde ilâm gelinceye
kadar kuruma aday kayıtları yapılır ve devam ettirilirler. Bu süre, devam sürelerinin hesaplanmasında dikkate alınır.
Aday kaydedildikleri tarihten itibaren (a) bendinde belirtilen belgeleri iki ay içinde yönetime vermeyenlerin ilişikleri kesilir.
Madde 43- Dosyası gelen veya eksik belgeleri tamamlanan öğrencilerin bilgileri kütük defterine yazılarak kesin kayıtları yapılır.
Madde 44- Her öğrencinin, eğitim-öğretimi ile yakından ilgilenebilecek bir velisinin olması zorunludur. Yatılı öğrencilerin veliliğini kurum müdürü üzerine alabilir.
Yabancı uyrukluların kayıtları
Madde 45-Yabancı uyrukluların kayıtlarında:
a) Öğrenci kaydedilmeden önce pasaportu incelenir. Emniyet makamlarınca “Görülmüştür” kaşesinin basılıp basılmadığı kontrol edilir. Bu öğrencilerden usulüne uygun pasaportla Türkiye'ye gelmemiş olanlarla, emniyetçe pasaportuna “Görülmüştür” kaşesi ile birlikte “Öğrenim Vizesi” olmayanların kayıtları yapılmaz.
b) Ülkesi belli olmayan (Haymatlos) veya mülteci durumundaki yabancıların çocuklarından “Öğrenim Vizesi” istenmez. Bu durumda olanların emniyet makamlarınca verilmiş ikâmet tezkerelerindeki “Haymatlos” veya “Mülteci” ifadesi yeterli görülerek kayıtları yapılır.
c) İçişleri Bakanlığınca Türkiye'de çalışma ve ikâmetlerine izin verilen yabancıların çocuklarından da “Öğrenim Vizesi” istenmez. Bu gibilerin anne veya babalarının çalışma izni aldığını veya en az bir yıl ikâmet izinlerinin bulunduğunu belgelendirmeleri gerekir.
d) Türkiye'deki yabancı misyon şefliklerinde veya uluslar arası kuruluş temsilciliklerinde görevli personelin çocuklarının kayıt-kabulleri için sadece usulüne uygun pasaport almış olmaları koşulu aranır.
e) Türk vatandaşlığını kazanmış olup sonradan Bakanlar Kurulundan Türk vatandaşlığından çıkma izni alarak yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişilerin ve bunların çocuklarının kayıtları yapılır.
Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hususlarda “Türkiye'de Öğrenim Gören Yabancı Uyruklu Öğrencilere İlişkin Yönetmelik” hükümleri uygulanır.
Yurt dışından dönen öğrencilerin kayıtları
Madde 46- Öğrenimlerinin bir kısmını yurt dışında görenlerin kayıtları, denklik belgeleri dikkate alınarak yapılır.
Anadolu Meslekî ve Teknik Orta Öğretim Programlarına
Başvuru, Kayıt-Kabul
Öğrenci kontenjanının belirlenmesi
Madde 47- Anadolu meslekî ve teknik orta öğretim programlarına her yıl alınacak öğrenci sayısı, kurumun fizikî olanakları, donatımı, sektörün gereksinimi, atölye ve meslek dersleri ile yabancı dil öğretmeni sayısı dikkate alınarak; kontenjan belirleme, kayıt-kabul ve nakil komisyonunca yapılacak değerlendirme sonunda bir tutanakla belirlenir.
Alan/dallara göre öğrenci kontenjanları, her ders yılı ekim ayının ikinci haftası sonuna kadar valilikçe Bakanlığa gönderilir. Bakanlıkça belirlenen kontenjanlar illere duyurulur.
Bütün sınıflarda bir şubedeki öğrenci sayısının 30'u aşmaması esastır.
Madde 48- Anadolu meslekî ve teknik orta öğretim programlarına merkezî sistem öğrenci seçme ve yerleştirme sınavı ile öğrenci alınır. Merkezî sistem öğrenci seçme ve yerleştirme sınavına girmek üzere, 8 inci sınıfta öğrenim görmekte olan öğrenciler, öğrenim gördükleri okul müdürlüklerine başvurabilirler.
Anadolu meslekî ve teknik orta öğretim programlarına ilköğretimden sonra öğrenime ara verenler ile orta öğretim düzeyinde herhangi bir programa bir süre devam etmiş olanlar kabul edilmezler.
Sınava başvurulardan sonra açılan ve kılavuzda yer almayan kurum veya alan/dallara başvurular ile ilgili iş ve işlemler, Bakanlıkça yapılacak açıklamalara göre yürütülür.
Komisyonca kayıt-kabulde yapılacak işler
Madde 49- Kayıt-kabul komisyonu merkezî sistem öğrenci seçme ve yerleştirme sınavı kılavuzunda ilân edilen tarihlerde kayıtları yapar. Kayıt sırasında, sınav sonuç listelerini esas alarak sınav sonuç belgesi ile birlikte kayıt kabulde istenen diğer belgeleri de ister.
Kesin kayıt sonunda açık kontenjan bulunması durumunda kılavuzda belirlenen esaslar çerçevesinde ön kayıtla öğrenci alınır.
Merkezî sistem öğrenci seçme ve yerleştirme sınavı sonuçlarına göre yapılan ön kayıtlarla açık kontenjanın dolmaması veya sınava başvurulardan sonra açılan ve kılavuzda yer almayan kurum veya alan/dallara ilköğretim okulu diploma notu esas alınarak ön kayıtla öğrenci kabul edilir.
Kayıt kabul komisyonu, ön kayıtla öğrenci alımı ile ilgili olarak;
a) Diplomanın aslı veya onaylı örneği ve form dilekçe ile istenilen alan/alanlara ön kayıt başvurularını kabul eder.
b) Diploma notu en yüksek olandan başlamak üzere adayların sıralamasını yapar. Sıralama yapılırken diploma notu eşit olan öğrencilerden, eşitlik bozuluncaya kadar sırasıyla 8 inci sınıf yıl sonu ağırlıklı not ortalaması yüksek olana, bunların da eşit olması durumunda 7 nci ve 6 ncı sınıf yıl sonu ağırlıklı not ortalaması yüksek olana, eşitliğin yine de bozulmaması durumunda 8 inci sınıftan başlanarak sırasıyla her üç sınıftaki yabancı dil, Türkçe ve matematik derslerinin yıl sonu notlarının ortalaması yüksek olana bakarak değerlendirme yapar.
c) Listedeki sıraya göre diplomanın aslı ile kesin kayıtları yapar.
d) Belirlenen tarihler arasında yapılan kesin kayıtlar sonunda da açık kontenjan bulunması durumunda kurumun öğretime açıldığı haftanın son günü çalışma saati bitimine kadar yedek listeden sırası gelenlerin kayıtlarını yapar.
e) Yedek listesi bulunmayan kurumlarda, eğitim-öğretimin başladığı hafta içinde millî eğitim müdürlüğünce belirlenecek takvime göre açık kontenjanları doldurur.
f) Kesin kayıt yaptıran öğrencilerden isteyenlerin kayıtları silinir. Durum, aday kayıt defterinin ilgili bölümü ile not durum çizelgesinin arkasına yazılır ve belgeler iade edilir. Bu öğrencilerin tekrar aynı kuruma dönmek istemeleri durumunda, başvuruları kabul edilmez.
Mülâkat/mülâkat ve kondisyon sınavı
Madde 50- Merkezî sistem öğrenci seçme ve yerleştirme sınavına girerek Anadolu meslekî ve teknik eğitim programlarından denizcilik, otelcilik ve turizm gibi Bakanlıkça belirlenen meslek alanlarını tercih eden adaylar, bu sınavda başarılı olmaları hâlinde ayrıca yerleştirildikleri merkezlerde mülâkat/mülâkat ve kondisyon sınavına alınırlar.
Mülâkat/mülâkat ve kondisyon sınavı esasları Bakanlıkça belirlenir ve sınav kılavuzunda duyurulur. Bu sınav sonucunda kesin kayıt hakkı kazanamayan adaylar, diğer Anadolu meslekî ve teknik eğitim programlarında açık bulunan kontenjanlar için ön kayıt yaptırabilirler.
Merkezî sistemle yapılan sınav sonucuna göre kontenjan dolmaması durumunda, ön kayıtla diploma notu en yüksek olandan başlamak üzere yapılan sıralamada açık kontenjanın iki katı kadar öğrenci, ayrıca kurumlarda mülâkat/mülâkat ve kondisyon sınavına alınır.
Madde 51- Anadolu meslekî ve teknik orta öğretim programına kayıt yaptıran öğrenci sayısı 12 veya üzerinde ise sınıf açılır. Kayıt yaptıran öğrenci sayısının 12 den az olması durumunda, bu öğrenciler isterlerse açık kontenjanı bulunan ve diploma notlarının uygun olduğu başka bir alana veya başka bir kuruma kaydedilirler.
Teknik Orta Öğretim Programlarına Geçiş
Madde 52- En az üç yıllık meslekî orta öğretim programlarının hangi alanından en az dört yıllık teknik orta öğretim programlarının hangi alanlarına geçilebileceği Bakanlıkça belirlenir.
Kurum müdürlükleri, 9 uncu sınıf öğrencilerine girebilecekleri teknik orta öğretim programlarına ait alanların hangileri olduğunu, programın özelliklerini ve başvuru tarihini ders yılı başından itibaren duyurur.
Teknik orta öğretim programına geçmek isteyen öğrencilerden gerekli koşulları taşıyanların başvuru formları, kurum müdürlüğünce onaylanarak ders kesimini izleyen haftanın sonuna kadar öğrencilere verilir.
Bir öğrenci, en fazla iki teknik orta öğretim programı için başvurabilir. Ancak başvurduğu kurumda, birden fazla girebileceği alan varsa aynı başvuru formunda en fazla iki tercihte bulunabilir.
Madde 53– Teknik orta öğretim alanlarına alınacak öğrenci kontenjanı, kurumun dershane, atölye, lâboratuvar gibi fizikî kapasite ve öğretmen durumu ile ülke endüstrisinin ilgili alanda gereksinim duyduğu insan gücü dikkate alınarak; kurum müdürünün başkanlığında müdür başyardımcısı, ilgili bölüm şefi, müdür yardımcısı veya atölye ve meslek dersi öğretmenlerinden kurulacak en az üç kişiden oluşan komisyonca belirlenir.
Ancak, herhangi bir alan için belirlenen kontenjan kadar öğrenci başvurmadığı takdirde en az 12 öğrenci ile şube oluşturulabilir.
Teknik orta öğretim programlarına geçiş
Madde 54– Teknik orta öğretim programlarına alınacak öğrencilerin;
a) Meslekî orta öğretim programlarının 9 uncu sınıfını birinci ders yılı sonunda başarmış olması,
b) Türk dili ve anlatım/Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik ve kimya derslerinin;
1) Her birinden ders yılı sonunda başarılı olması,
2) Bu dört dersin yıl sonu başarı ortalamasının en az 3.00 olması,
c) Bu dört ders dışındaki ders/derslerden başarısızlık söz konusu ise yıl sonu genel başarı ortalamasının en az 2.50 olması
gerekir.
Öğrenciler, söz konusu dört dersin yıl sonu ağırlıklı notlarının toplamına göre sıralanır. Bu sıralamada eşit puan alan öğrencilerin sırasıyla; matematik, fizik, kimya dersinin yıl sonu notu yüksek olanına öncelik verilir.
Eşitlik yine bozulmazsa bütün derslerin yıl sonu ağırlıklı notları toplamı yüksek olana öncelik verilerek öğrencilerin sıralamadaki yeri belirlenir.
Teknik orta öğretim programına kesin kayıtlar
Madde 55– Teknik orta öğretim programına kayıt için gerekli koşulları taşıyan öğrenciler, form dilekçe ile derslerin kesildiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde kurum müdürlüklerine başvururlar.
Başvuruda bulunan öğrenciler, her alan için ayrı tutulacak listelere yazılır.
Form dilekçelerin kabul edildiği son günü izleyen ilk iş gününde; müdür veya müdür başyardımcısı başkanlığında, ilgili müdür yardımcısı, bölüm şefi ile atölye şefi veya atölye meslek dersi öğretmenlerinden kurulacak en az beş kişiden oluşan seçme komisyonunca form dilekçeler incelenir ve koşulları taşıyan öğrenciler belirlenen esaslara göre sıralanır.
Sıralama sonunda kontenjan kadar asıl aday, bunun ¼ inden az olmamak üzere yedek aday belirlenerek değerlendirmenin yapıldığı günün çalışma saati bitiminde kurumda duyurulur.
Asıl aday listesinde yazılı olan öğrenciler, duyuruyu izleyen üç iş günü içinde dönem ve yıl sonu notlarının yazılı olduğu tasdiknamelerini, kayıtlı oldukları programdan alarak kesin kayıtlarını yaptırırlar.
Kayıtların son günü saat 17.00'ye kadar kesin kayıtlarını yaptırmayan asıl listedeki öğrenciler, kayıt haklarını kaybederler.
Kontenjan tamamlanmadığı takdirde, asıl listeden kayıtların sona erdiği günü izleyen ilk iş günü, yedek listeden kontenjan doluncaya kadar sıra ile kesin kayıtlara devam edilir.
Başvuran öğrencilerden teknik orta öğretim programlarına kaydı yapılamayanların form dilekçelerinin arkasına kayıt yapılamama nedeni açıklanır ve istendiğinde dilekçe sahibine geri verilir.
Olgunlaşma Programlarına Kayıt
Madde 56- Olgunlaşma programlarına, en az ilköğretim okulu mezunu olanlar, Bakanlıkça belirlenecek alan/dallara ise en az lise veya meslekî ve teknik orta öğretim programı mezunları alınır.
Madde 57-Programa ön kayıtla öğrenci alınır. Öğretime başlanılan ilk hafta içinde yetenek sınavı düzenlenir. Sınav ölçütleri sınav komisyonunca belirlenir. Sınavın değerlendirilmesinde öğrencilerin belgeleri de dikkate alınır. Sınavda başarı gösteren öğrenciler, çalışma takviminde belirtilen sürelerde kesin kayıtlarını yaptırırlar.
Girecekleri alan/dalda meslekî ve teknik orta öğretim programlarını bitirenler sınavsız kabul edilirler.
Programlara kayıt olacakları belirlemek üzere kurum müdürünün başkanlığında alan/dalların özelliğine göre sınav komisyonları oluşturulur.
Her alan/dal için bir komisyon oluşturulur. Komisyonda bölüm ve atölye şefleri ile bir alan öğretmeni bulunur. Gereksinim duyulması durumunda, yeterli sayıda teknisyen ve usta öğretici de görevlendirilebilir. Bunlar görüşlerini belirtirler, ancak değerlendirmeye katılmazlar.
Staj Çalışması ve Esasları
Madde 58-Teorik ve uygulamalı eğitimlerinin tamamını kurumda yapan öğrenciler, meslekî bilgi, beceri, tutum ve davranışlarını geliştirmelerini, iş hayatına uyumlarını, gerçek üretim ve hizmet ortamında yetişmelerini ve kurumda olmayan tesis, araç-gereci tanımalarını sağlamak amacıyla staj çalışması yapmak zorundadırlar.
Staj çalışmasının işletmelerde yaptırılması esastır. Ancak başarısı açısından kurumda staj yapması gerekli görülenler ile yeterli işletmenin bulunmaması durumunda, staj çalışması bir programa göre ilgili alan öğretmenlerinin gözetim ve denetiminde kurumda da yaptırılabilir.
Kurumda yapılacak staj çalışmaları, Meslekî ve Teknik Öğretim Okul ve Kurumlarında Tam Gün Tam Yıl Eğitim Uygulamasına İlişkin Yönerge doğrultusunda hafta sonu, yarıyıl ve yaz tatilleri süresince yapılabilir.
Bütün derslerden başarılı olmasına rağmen staj çalışmasını tamamlamayanlara diploma düzenlenmez ve kurum birinciliği seçiminde değerlendirmeye alınmaz. Staj çalışmasını tamamlamadan mezun olma durumuna gelenlerin diploma tarihi, staj çalışmasının sona erdiği günün tarihini taşır.
Madde 59-Staj süresi, üç yıllık programlarda en az 160, daha uzun süreli programlarda en az 300 saattir. Staj çalışmasının, üç yıllık programlarda 9 uncu sınıfın sonundan, dört yıllık programlarda 10 uncu sınıfın sonundan itibaren yapılması esastır.
Bu Yönetmelik kapsamında; işletmelerde en az bir dönem meslekî eğitim gören öğrenciler, eğitim-öğretim etkinlikleri dışında kurumlardaki döner sermaye kapsamında mal ve hizmet üretiminde en az staj süresi kadar fiilen çalışanlar ile Açıköğretim Lisesi Meslekî Açıköğretim Programında yüz yüze eğitime devam eden öğrencilerden kalfalık veya ustalık belgesine sahip olanlar, yükümlü oldukları staj çalışmasını tamamlamış sayılırlar.
Kurum dışında staj yapan öğrencilerin bu çalışmaları, stajda görevlendirilen koordinatör öğretmen tarafından kontrol edilir. Öğrenci ile işletme arasında çıkan sorunlar, koordinatör öğretmen tarafından çözülür. Çeşitli nedenlerle staj çalışması eksik kalan öğrencilerin bu çalışmaları, kurum veya işletmelerde tamamlattırılır.
Staj çalışması yapılacak iş yerlerinin belirlenmesi
Madde 60- Bölüm/sektör koordinatör şefleri, her yıl nisan ayının ilk haftasında kurum müdürü veya görevlendireceği bir müdür yardımcısının başkanlığında toplanarak öğrencilerin staj çalışması yapabilecekleri kamu ve özel kurum ve kuruluşlarını belirler.
Staj kontenjanlarının belirlenmesi
Madde 61-Kurum müdürlüğünce alınan kararlar doğrultusunda nisan ayının son haftasında işletme ile yazışma yapılarak hangi işletmede, hangi alan/dallarda, kaç dönemde, ne kadar öğrencinin staj çalışması yapabileceği belirlenir. Mayıs ayının ikinci haftasında ilgili bölüm şeflerine kontenjan listeleri bildirilir.
Kurum dışında staj yapacak öğrencilerin sayısı, belirlenen kontenjanların dışında başvuru olması ve bölüm şefinin uygun görmesi durumunda artırılabilir.
Staj çalışması yapacak öğrencilerin belirlenmesi
Madde 62- Alan zümre öğretmenleri, her yıl mayıs ayının son haftasında toplanır. Öğrencilerin meslekî başarı ve gelişmelerini değerlendirerek staj çalışmasını kurumda ve işletmelerde yapacakların listesini ayrı ayrı hazırlayarak müdürün onayına sunar. Onaylanan listeler haziran ayının ilk haftasında öğrencilere duyurulur. Bölüm şefleri, öğrencileri belirlenen kontenjana göre yerleştirir.
Yerleşim yeri sınırları dışında staj çalışması
Madde 63- Yerleşim yeri sınırları dışında ulaşım olanakları ve denetlenmesi mümkün olmayan yerlerde staj çalışmaları;
a) Resmî kurum ve kuruluşlarda,
b) Eğitim birimi bulunan veya 20'den fazla personel çalıştıran işletmelerde,
c) Staj yapılması plânlanan ve denetim için öğretmen görevlendirilmesi uygun görülen kurum ve işletmelerde,
d) İşletmenin bulunduğu bölgede faaliyet gösteren aynı tür programın uygulandığı diğer kurum müdürlüklerince izlenmesi uygun görülen kurum ve işletmelerde
öğrenci velisinin izni ile yaptırılır.
Madde 64- Staj çalışmalarının kurum müdürlüğünce plânlanması, yarıyıl ve yaz tatillerinde yaptırılması esastır. Ancak, zorunlu durumlarda müdürün uygun görmesi ile staj çalışmaları, ders yılı içinde de yapılabilir. Kurum dışında staj yapan öğrencilerin dosyası, staj bitimini izleyen ilk hafta içinde kurum müdürlüğüne teslim edilir.
Madde 65-Kurum ve işletmelerde staj yapan öğrencilerin staj dosyası, denetim raporları ile birlikte ders yılının ikinci haftasına kadar alan zümre öğretmenleri tarafından değerlendirilir. Zorunlu durumlarda stajını öğretim yılı içinde yapan öğrencilerin staj dosyaları ve denetim raporları, kurum müdürlüğüne teslim tarihinden itibaren 15 gün içinde ilgili alan zümre öğretmenlerince değerlendirilir.
Stajını başarı ile tamamlayan öğrencilerin listeleri, kurum müdürlüğüne bildirilir. Onaylanan listeler öğrencilere duyurulur. Stajının kabul edildiğine ait belgeler, öğrencinin dosyasına konur ve kütük defterine işlenir. Sınıf tekrar eden öğrencilerden daha önce staj çalışmasını yapan ve başarı ile tamamladığı kurum müdürlüğünce kabul edilenler, staj çalışmasını tekrarlamazlar.
Madde 66- Staj sırasında hastalanan öğrenciler, işletmenin sağlık olanaklarından yararlandırılır. Sağlık ünitesi bulunmayan işletmeler öğrencileri, en yakın sağlık merkezine gönderir. Sosyal güvencesi bulunan öğrencilerin sağlık giderleri ilgili kurumca karşılanır. İsteyen veliler, öğrencisini staj süresince iş kazalarına karşı sigorta yaptırabilirler.
Kurslar
Meslekî ve teknik eğitim kursları
Madde 67- Kurumlarda, yerel gereksinimlere ve ulusal meslek standartlarına uygun olarak meslekî ve teknik eğitim alanında sertifika ve belgeye götüren her tür kurs açılabilir.
Madde 68- Kurslar, yerel gereksinimler göz önüne alınarak öğretim yılını kapsayacak şekilde plânlanır. Ancak, yeni kurs grupları oluşturulduğunda plânlama dışı kurslar da açılabilir. Kurslar başlamadan önce gerekli donatım, araç-gereç, plân ve programlar hazırlanır.
Bir ilde öğretici, pratik eğitim yapılabilecek iş yeri kapasitesi ve mevcut araç-gereç durumu göz önünde bulundurularak alınacak kursiyer sayısı kurumca belirlenir.
Açılacak kursların türleri ve süreleri ile alınacak kursiyer sayıları, kurumca en az 20 gün önceden duyurulur. Valilikçe bu süre kısaltılabilir.
Plânlanan kursların açılamaması durumunda gerekçesi millî eğitim müdürlüğüne bildirilir.
Kurslar, o bölgedeki kamu ve özel kurum ve kuruluşlarından da yararlanılacak şekilde açılabilir.
Madde 69- Kurumdan uzak yerleşim birimlerinde meslekî eğitim gereksinimini karşılamak üzere yöre halkının isteği ve il meslekî eğitim kurulunun kararı ile kuruma bağlı olarak kurum dışındaki uygun ortamlarda da çeşitli meslek alanlarında kurslar açılabilir. Bu kurslara katılarak başarılı olanların kurs bitirme belgeleri, bağlı oldukları kurum müdürlüğünce düzenlenir.
Meslek kurslarının düzenlenme ve yürütülme esasları
Madde 70- Örgün eğitim sisteminden ayrılmış istihdam için gerekli niteliklere sahip olmayan kişileri, iş hayatında istihdam olanağı bulunan görevlere hazırlamak, mesleğinde ilerlemek ve meslek değiştirmek isteyenleri ilgi alanlarına, yeteneklerine ve sektörün gereksinim duyduğu niteliklere uygun olarak o mesleğin gerektirdiği becerilerin geliştirilmesi amacıyla ilgili kurum ve kuruluşların görüşü alınarak meslek kursları düzenlenir.
Bölgenin eğitim olanakları ile insan gücüne olan gereksinimi belirlenerek o ilde, hangi meslek alanlarında hangi kursların açılacağı il meslekî eğitim kurulunun görüşü de alınarak valilikçe belirlenir. Ancak, özel ve kamu kurum ve kuruluşlarından gelecek toplu kurs istekleri, kurum müdürlüğünce değerlendirilir ve ilgili kuruluşla yapılacak protokol hükümleri çerçevesinde yürütülür.
Kurslarda beceri eğitiminin iş yerlerinde yapılması durumunda, kursiyerlerin iş yerlerindeki çalışma esasları, kurum ile iş yeri arasında düzenlenecek bir protokol ile belirlenir.
Aday kaydı yaptıranların sayısının kontenjandan fazla olması durumunda, başvuru sırası esas alınarak kontenjan kadar kesin kayıt yapılır.
Kesin kayıtları yapılan kursiyerlerin listesi kurumlarda duyurulur. Üç gün içinde kursa katılmayanların yerine başvuru sırasına göre kayıt yapılır.
İş hayatında istihdam olanağı önceliği esas alınarak Bakanlıkça belirlenecek meslek kurslarında kayıtlı olup iş yerinde beceri eğitimi gören veya istihdamı geliştirmek amacıyla Bakanlık ve diğer bakanlık, kurum ve kuruluşlar arasında yapılan protokoller doğrultusunda açılan meslek kurslarına katılan kursiyerlerin sigorta primleri, Kanun hükümlerine göre Bakanlık bütçesine konulan ödenekten karşılanır. Bu kursiyerlere, aynı Kanunda belirtilen oranda destekleme yardımı da yapılır.
Madde 71– Örgün veya yaygın meslekî ve teknik eğitim programına devam etmiş veya tamamlamış olanların kazandıkları bilgi ve becerilerini uygulama içerisinde geliştirmek ve işindeki verimini artırmak, yeni teknolojilere uyumunu ve mesleklerinde gelişmelerini sağlamak amacıyla öncelikle üretim atölye/lâboratuvarlarında eğitim düzenlenir, işletmelerde çalışan personel için geliştirme ve uyum kursları açılır.
Bünyesinde Kanun'a göre eğitim birimi oluşturan işletmeler, kendi olanakları ile kurs açarlar. Diğer işletmeler ise eğitim yeri, eğitim aracı ve eğitim personeli durumuna göre kendi olanakları ile veya başka işletmelerle iş birliği yaparak kurs açarlar veya diğer kurumlarca aynı amaçla açılan kurslara personelin katılımını sağlarlar.
İşletmeler, çalıştırdıkları personel için düzenleyecekleri kursları veya kurs açamamaları durumunda eğitim gereksinimini, haziran-temmuz ayları içinde valiliğe bir öneri yazısı ile bildirirler.
İşletmeler bu öneri yazısında;
a) Kendi olanakları ile veya başka işletmelerle iş birliği yaparak kurs açması durumunda;
1) Kursun amacı, niteliği, konusu, programı, yeri ve süresi ile kursa katılacakların sayısını,
2) Üretim ve hizmet alanı, kapasitesi, eğitim personelinin isim ve niteliklerini,
3)Açacağı kurslara diğer işletmelerden kabul edeceği eleman sayısını,
b) Kendi olanakları ile kurs açamaması durumunda;
1) Hangi alanda kursa gereksinim duyulduğunu,
2) Kursa iştirak ettirmek istediği personelin isim ve niteliklerini,
3) Kursun başka bir işletme veya kurum tarafından düzenlenmesi durumunda yapabileceği katkıları
belirtir.
İl millî eğitim müdürlüğü, işletmelerden gelen önerileri, kurs programlarının hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi ile ilgili olarak il meslekî eğitim kurulunun görüşüne sunar. Programlar, kurulun görüşü ve valilik onayından sonra uygulanmak üzere ilgili işletmelere gönderilir.
Kendi olanakları ile kurs açamayan işletmeler, personelini, durumu elverişli olan ve il meslekî eğitim kurulunun uygun bulacağı diğer işletmelerin düzenlediği kurslara devamını sağlarlar.
Başarılı olan kursiyere “İşletmelerde Çalışan Personel İçin Açılan Geliştirme ve Uyum Kursu Başarı Belgesi” verilir.
Kurs başarı belgeleri, millî eğitim müdürlüğü temsilcisi, Türkiye İş Kurumundan seçilen il temsilcisi ve işletme yetkilisince imzalanır.
Belgeler, işletmede tutulacak “İşletmelerde Çalışan Personel İçin Açılan Geliştirme ve Uyum Kursu Belge Defteri”'ne kaydedilir. Kurs sonunda belge defterinin altı kapatılarak imzalanır.
İşletmeler, yıl sonunda kendi kurumlarında yapılmış olan kursların sonuçları hakkında millî eğitim müdürlüğüne özet istatistik bilgileri verirler.
Millî eğitim müdürlüğü, işletmelerden gelen sayısal bilgileri birleştirip üç nüsha hazırlayarak birer örneğini Bakanlık Araştırma plânlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı ile Meslekî ve Teknik Eğitim Araştırma ve Geliştirme Merkezi Başkanlığına gönderir.
Kendi olanakları ile kurs açamayan veya başka işletmelerin açacakları kurslara katılımı sağlanamayan işletmelerin personeline, valilikçe uygun görülen kurum ile iş birliği yapılarak da kurslar açılabilir. Bu durumda, kurum ile işletme arasında bir protokol yapılır ve valilikçe onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.
Geliştirme ve uyum kurs giderleri, kursu düzenleyen işletmelere aittir.
Usta öğreticilerin iş pedagojisi kursu
Madde 72- Ustalık belgesine sahip olup aday çırak, çırak, kalfa ve öğrencilerin iş yerindeki eğitiminden sorumlu meslekî eğitim tekniklerini bilen ve uygulayan kişileri yetiştirmek üzere kurumlarda iş pedagojisi kursu açılır. Mesleğin özelliğine göre düzenlenecek kurslar, gerektiğinde kurum dışında ve çalışma saatleri içinde de açılabilir.
Kursların özel amaçları ve bu amaçları gerçekleştirecek derslerin çeşitleri, süreleri ve konuları Bakanlıkça hazırlanacak öğretim programlarında belirtilir.
Devam-Devamsızlık
Meslekî ve teknik orta öğretim programlarında devam-devamsızlık
Madde 73- Meslekî ve teknik orta öğretim programlarında öğrencilerin devam-devamsızlıklarında, “Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Sınıf Geçme Yönetmeliği”nin ilgili hükümleri uygulanır.
Veliler, öğrencilerin belgeye dayanmayan devamsızlıklarının nedenini kurum yönetimine yazılı olarak bildirirler. Kurum müdürlüğünce, üç gün devam etmeyen öğrencilerin velilerine birinci defa, devamsızlığı toplam yedi güne ulaşanların velilerine ikinci defa, öğrencinin devamının sağlanması gerektiği ve kaydının silineceği iadeli taahhütlü olarak bildirilir.
Sürekli devamsızlıkları, bir ders yılında yapılabilecek en çok özürsüz devamsızlık süresini geçen özürleri bildirilmemiş ya da kabul edilmemiş öğrencilerin tasdiknameleri düzenlenerek kayıtları silinir. Bu durum kütük defterine, devam-devamsızlık defterine, sınıf geçme defterine ve öğrenci dosyasına yazılır.
İşletmelerde meslekî eğitim gören öğrencilerin, kurum müdürlüğü ile işletme arasında yapılan programa göre kurumdaki ve işletmedeki eğitime devamları zorunludur. Her hangi bir nedenle valiliklerce eğitim kurumlarının tatil edildiği tarihte işletmede meslekî eğitime devam etmesi gereken öğrenciler işletmenin koşullarına uyarlar.
İşletmelerde meslekî eğitim uygulamasında öğrencilerin devam-devamsızlıkları işletme tarafından tutulur. Aylık devam-devamsızlık çizelgeleri her ayın sonunda, dönem sonlarında ise dönem bitiminden beş gün önce kurum müdürlüğüne bildirilir.
Çıraklık eğitimi programlarında devam-devamsızlık
Madde 74- Çıraklık eğitiminde;
a) Aday çırak ve çırak öğrenciler, teorik ve pratik eğitim çalışmalarına düzenli olarak devam etmek zorundadırlar. Teorik eğitimle ilgili devamsızlıkların hesaplanmasında ders saati sayısı esas alınır. Bunların bir dönemdeki teorik eğitimde yapabilecekleri en fazla devamsızlık, hangi nedenle olursa olsun, her ders için bir haftada gördükleri toplam teorik eğitim süresinin dört katını geçemez. Toplam çıraklık eğitimi süresinde yıllık izin dışındaki iki aydan fazla yapılan devamsızlıklar çıraklık eğitimi süresine eklenir.
Aday çırak ve çırakların pratik eğitimlerindeki devamsızlıkları işveren ve işletme yetkilisince tespit edilerek bunlar için aylık devamsızlık formu doldurulur. Formlar, en geç ait olduğu ayı izleyen ayın onuncu gününe kadar ilgili kurum müdürlüğüne iletilir.
Aday çırak ve çırakların izinsiz olarak yaptıkları sürekli üç günlük devamsızlıkları en geç yedi gün içinde işletme ilgililerince kurum müdürlüğüne bildirilir.
Aday çırak ve çırak öğrencilerin pratik eğitimleri sırasında, bir yıl içinde sağlık raporuna dayalı hastalık ve yıllık izin dışında olmak ve işletmece uygun görülmek kaydıyla 15 iş gününü geçmeyen devamsızlıklarına izin verilebilir. Doğal afet, anne, baba ve kardeş ölümü nedeniyle eğitime devam edemeyenler bu sürelerde özürlü izinli sayılırlar.
Pratik eğitimdeki devamsızlığın hesaplanmasında, eylül ayının son pazartesi günü başlangıç olarak alınır.
Sözleşmenin feshi nedeniyle teorik eğitim yılını tamamlayamayan çıraklar, yeniden sözleşme imzalamaları durumunda tamamlayamadıkları teorik eğitime devam ederler. Ancak işverence sözleşmeleri usulsüz olarak feshedilen aday çırak ve çıraklar, bu tarihten itibaren iki ay süre ile teorik eğitime devam ettirilir ve hastalık sigorta primlerinin ödenmesine devam edilir. İki ay içinde yeni bir iş yerinde çalışmaya başlamayan çırak öğrencilerin kayıtları silinir.
b) Ustalık eğitimine devam eden kalfaların devamsızlıkları her ders için ayrı ayrı tutulur. Kalfalar, eğitim süresinin en az ¾'üne devam etmek zorundadırlar. Daha fazla devamsızlığı olan kalfalar, daha sonraki bir tarihte düzenlenecek olan ustalık eğitiminde devam edemedikleri derslere katılırlar.
c) Usta öğreticilerin eğitimi için iş pedagojisi kursuna katılan ustaların devamsızlıkları, her ders için ayrı ayrı tutulur. Ustalar, eğitim süresinin en az ¾'üne devam etmek zorundadırlar. Daha fazla devamsızlığı olanlar, daha sonraki bir tarihte düzenlenecek kurslarda devam edemedikleri derse katılırlar.
Aday çırak, çırak, kalfa ve ustaların devam durumu ile ilgili kayıtlar devam- devamsızlık defterine yazılır.
Yaygın meslekî ve teknik eğitim programlarında devam-devamsızlık
Madde 75– Kurslara devam esastır. Kursu başarı ile bitirenlere kurs bitirme belgesi verilir.
Özürsüz olarak bir kurs programının toplam ders saatinin % 5'ine devam etmeyen 18 yaşından küçük kursiyerlerin durumları velilerine bildirilir.
Kursiyerlerin devam-devamsızlıkları, ders ve atölye öğretmenlerince devam- devamsızlık çizelgesine işlenir.
En az bir ders yılı süreli yaygın meslekî ve teknik eğitim programlarına bir ders yılı içinde toplam özürsüz olarak 10 gün, özürlü-özürsüz toplam 30 gün devam etmeyen kursiyer, durumu ne olursa olsun başarısız sayılır ve o yıla ait eğitimini tekrar eder.
Yurt içinde ve yurt dışında, fuar, defile, sergi, sanatsal, sportif, sosyal, kültürel ve benzeri etkinliklere katılan kursiyerler, devam edemedikleri süre içinde izinli sayılırlar. Yurt içindeki etkinliklere katılan kursiyerlere o ilin millî eğitim müdürlüğünce, yurt dışındaki etkinliklere katılanlara ise valilikçe izin verilir. Bu izinlerin toplamı ile diğer devamsızlıkların toplamı devam süresinin yarısını aşamaz. Ancak, uluslar arası yurt içi ve yurt dışı yarışmalarla bunların hazırlık çalışmalarına katılan kursiyerlerin, bu organizasyonun devamı süresince izinli sayıldıkları süreler, devamsızlık süresinin hesabında dikkate alınmaz.
Nakil ve Geçişler
Meslekî ve teknik orta öğretimde nakil ve geçişler
Madde 76- Nakiller, genel olarak yarıyıl ve yaz tatili süresince yapılır. Örgün meslekî ve teknik eğitim programlarına devam eden öğrencilerin nakilleri;
a) Velinin ölüm, boşanma ve emeklilik durumlarında ilk altı ay içinde gösterdiği ikâmet değişikliği,
b) Veli veya öğrencinin can güvenliği,
c) Velinin bir yıldan az olmayan görevlendirilmeleri, görevlendirilmelerin iptali, açıktan atama veya ilk defa göreve başlaması, görevine son verilmesi, istifa etmesi,
d) Velinin görev yeri, iş/iş yeri değişikliği, nakli, işini kaybetmesi veya yeni iş yeri açması,
e)(Değişik birinci fıkra: 19.6.2007/26557 RG) Doğal afet ve benzeri nedenlerden herhangi birinin meydana geldiğinin belgelenmesi,
f) Tasdikname ile uzaklaştırma cezası alınması,
g)(Değişik birinci fıkra: 19.6.2007/26557 RG) Kayıttan sonra sağlık durumunda meydana gelen olumsuzlukların sağlık raporu ile belgelendirilmesi,
h) Devam ettiği meslek alan/dalına ait programları izlemekte zorlanma veya uyumsuzluğun, rehber öğretmenin de katıldığı sınıf öğretmenler kurulunca belirlenmesi sonucu velinin nakil isteğinde bulunması,
ı) Devlet parasız yatılı olarak öğrenim görmekte iken velisinin yazılı isteği ile yatılılıktan ayrılması,
i) İkâmet değişikliği nedeniyle aynı yerleşim biriminde, Anadolu meslekî ve teknik orta öğretim programları arasında öğrenci nakli yapılabilmesi için nakil istenilen kurumda kontenjan bulunması ve öğrencinin diploma notunun o programa aynı yıl kaydedilen diploma notu en düşük öğrencinin diploma notundan az olmaması
durumunda yapılır.
Yukarıdaki bentlerde belirtilenlerin dışında kabul edilebilir nedenlere dayalı nakil istekleri de belgelendirildiğinde komisyonca değerlendirilir.
Öğrenci nakillerinin yapılabilmesi için naklin yapılmak istendiği kurumda devam edilen meslek alan/dalının bulunması esastır. Ancak, zorunlu nakillerde, nakil istenilen yerleşim yerindeki kurumlarda aynı meslek alan/dalının bulunmaması durumunda en yakın öğretim programı ile ilişkilendirilir. Bu durumda, yeni meslek alan/dalında okumadığı meslek alan/dalı dersleri ile okuduğu hâlde haftalık ders saati sayısı farkı birden fazla olan aynı derslerden sorumlu tutulur. Sorumluluğun kalkmasında, “Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Sınıf Geçme Yönetmeliği” hükümlerine uyulur.
Meslekî ve teknik orta öğretim programlarına devam eden öğrencilerin nakil için başvuruları, Anadolu meslekî ve teknik orta öğretim programları için öğrenim görülen kurum müdürlüğüne, diğer programlarda ise nakil olacağı kurum müdürlüğüne birinci yarıyılın son iki haftasında veya ders yılının sona erdiği tarihten yeni ders yılının başlamasına 20 gün kalıncaya kadar yapılır.
(Değişik beşinci fıkra: 19.6.2007/26557 RG) Ancak, velinin kamu görevi veya iş yeri nakli, ikamet değişikliği, doğal afet, can güvenliği, sağlık raporu gibi nedenlere dayalı olarak nakil komisyonunca yapılacak değerlendirme sonucunda uygun görülenlerin nakilleri dönem içinde de yapılabilir.
Anadolu meslekî ve teknik orta öğretim programlarına kayıtlı öğrencilerin nakil isteklerine ilişkin başvuru belgeleri, gidecekleri kurum müdürlüğüne gönderilir. Bu kurumda; müdürün başkanlığında, bir müdür yardımcısı, ilgili bölüm şefleri ve kurum-aile birliği temsilcisinden oluşturulan komisyonca başvuru değerlendirilir ve karar ilgili müdürlüğe yazılı olarak bildirilir. Olumlu görüş yazısı alınmadan tasdikname düzenlenmez.
Çıraklık eğitiminde nakil ve geçişler
Madde 77- Nakiller;
a) Çırağın sözleşme ile çalıştığı işletmenin kapanması veya faaliyetini iki aydan fazla durdurması,
b) İşverenin çıraklık sözleşmesini usulüne aykırı veya çırak, veli/vasinin haklı nedenlerle sözleşmeyi feshetmesi,
c) Çırağın ikâmetini veya iş yerini başka bir yerleşim birimine nakletmesi,
d) Eğitim gördüğü kurumun kapanması, başka bir kurumla birleştirilmesi ya da meslek alan/dalında sınıf oluşturulamaması
nedenleriyle yapılır.
Nakil ve geçişte çıraklar, iki ay içinde yeni bir işletme ile sözleşme yapmak zorundadır. Bu süre içinde teorik eğitime devam ederler.
Başka bir yerde bulunan işletme ile sözleşme yapan aday çırak ve çıraklar, o yerleşim yerindeki kuruma nakledilir. Bu gibilere, çıraklık sözleşmesi ile çırak nakil ve durum belgesi düzenlenerek kayıt işleminin yapıldığı kurum müdürlüğüne gönderilir.
Çırağın yıllara göre sınav notları ile hâlen devam ettiği eğitim yılına ait devam-devamsızlık durumu, sigorta priminin en son ödendiği ay, nakil ve durum belgesinde belirtilir. Bu belgeyi alan ve nakil olacağı yerde en geç iki ay içinde mesleği ile ilgili bir işletme ile sözleşme yapamayan çırakların eski sözleşmesi feshedilir ve öğrencilik hakları sona erer.
Yaygın meslekî ve teknik eğitimde nakil
Madde 78- Yaygın meslekî ve teknik eğitimde:
a) En az bir yıl süreli yaygın meslekî ve teknik eğitim programları arasında tasdikname ile nakil yapılabilir.
b) Nakillerde; kursiyerin devam ettiği meslek alan/dalının bulunması esastır.
c) Kursiyer sayısının azalması, ikâmet değişikliği, doğal afet gibi zorunlu gerekçelere dayanarak nakledeceği kurum müdürünün uygun görmesi kaydıyla aynı programı uygulayan kurslar arasında nakil yapılabilir.
Nakillerde kursiyere, kursun türü, süresi, katıldığı süre, okutulan dersler ile alınan notları gösterir bir yazı verilir.
Yurt dışından gelen öğrencilerin Anadolu meslekî ve teknik orta öğretim programlarına nakilleri
Madde 79- Yurt dışından Anadolu meslekî ve teknik orta öğretim programlarına naklen gelen öğrencilerden;
a) Denkliği tanınan bir kuruma en az iki ders yılı devam etmiş olduklarını,
b) Bu kurumlara devam ederken yurt dışına gitmiş ve denkliği tanınan kuruma bir süre devam etmiş olduklarını,
c) Yurt dışında açılmış olan Anadolu meslekî ve teknik orta öğretim kurumları öğrencilerinin nakil koşullarından birini taşıdıklarını,
d) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde aynı yabancı dille öğretim yapan bir okulda en az bir ders yılı öğrenim gördüklerini
belgelendirmeleri istenir.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nden gelenlerden denklik belgesi istenmez.
Madde 80- Kendi istekleriyle ayrılan öğrenciler, 10 gün içinde kurumlarına geri dönebilirler.
Başarının Değerlendirilmesi
Meslekî ve teknik orta öğretim programlarında başarının değerlendirilmesi
Madde 81- Meslekî ve teknik orta öğretim programlarında başarının değerlendirilmesinde, “Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Sınıf Geçme Yönetmeliği” hükümleri uygulanır.
İşletmelerde meslekî eğitimde başarının değerlendirilmesi
Madde 82- İşletmelerdeki meslekî eğitimde başarının değerlendirilmesi;
a) Birinci dönem notu; işletmedeki eğitim süresince usta öğretici veya eğitim personelince temrin, proje, iş, deney ve hizmet değerlendirmesinden verilen puanlar ile varsa birinci kademe beceri yarışmasından alınan ve işletmeye bildirilen puanların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle bulunan rakam nota çevrilerek,
b) İkinci dönem notu; işletmedeki eğitim süresince usta öğretici veya eğitici personelce temrin, proje, iş, deney ve hizmet değerlendirmesinden verilen puanlar, telâfi eğitimi süresince yaptıkları temrin, proje, iş ve hizmetlerden aldıkları puanlar ile varsa birinci kademe beceri yarışmasından alınan ve işletmeye bildirilen puanların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle bulunan rakam nota çevrilerek
yapılır.
İki dönem notunun ortalaması ile yıl sonu beceri sınavı notunun aritmetik ortalaması yıl sonu başarı notudur.
Öğrencinin uygulamalı derslerden başarılı sayılabilmesi için iki dönem notunun ortalaması ile yıl sonu beceri sınavı notunun aritmetik ortalamasının en az “Geçer” olması ve yıl sonu beceri sınavından da en az “Geçer” alması koşulları aranır.
Dönem içinde özürleri nedeniyle eğitime devam edemeyen öğrencilerin devam ettikleri süredeki temrin, proje, iş ve hizmet değerlendirmesinde aldıkları puanlara göre dönem içi başarı durumları belirlenir.
Birden fazla uygulamalı dersin eğitimi işletmede yapılıyorsa haftalık ders çizelgesine göre işletmede eğitimi yapılan her ders için, ayrı dönem ve yıl sonu notu verilir.
İşletmede beceri eğitimi gören öğrencilerden yıl sonu beceri sınavı ve ortalama yükseltme sınavı sonunda başarısız olanlara, “Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Sınıf Geçme Yönetmeliği” hükümleri uygulanır.
İşletmelerde meslekî eğitim gören öğrencilerden devamsızlık nedeniyle başarısız duruma düşenler, yıl sonu beceri sınavına ve ortalama yükseltme sınavına alınmazlar.
Madde 83- Kurumlar ile işletmelerde meslekî eğitim gören öğrenciler, yapılan beceri eğitiminin değerlendirilmesi amacıyla ders yılının son haftasında, yıl sonu beceri sınavına alınırlar.
Öğretim programlarında birden fazla uygulamalı ders bulunan meslek alanlarında, işletmede eğitimi yapılan her ders için yıl sonu beceri sınavı, sınav komisyonunun kararına göre birlikte veya ayrı ayrı yapılabilir. Ancak bu derslerin değerlendirilmesi ayrı ayrı yapılır.
Sektörün özelliği, çalışma ve kapasite durumu ile kurum ve iklim koşulları da dikkate alınarak yılın belli zamanlarında faal olan ve beceri eğitimi süresi, ders yılı süresini aşan meslek alanlarındaki yıl sonu beceri sınavı, beceri eğitiminin bitimini izleyen hafta içinde yapılır.
Yıl sonu beceri sınavları, işletmenin usta öğreticileri veya eğitici personeli ile ilgili kurumun ilgili bölüm/atölye/lâboratuvar şeflerinden birisi, alan öğretmenleri ve il/ilçenin o meslek alan/dalındaki işveren kuruluşunu temsil eden üyelerden oluşturulan komisyon tarafından yapılır.
Yıl sonu beceri sınav soruları, öğretim programı içeriğinin en az yüzde 80'ini kapsayacak şekilde hazırlanır.
Yıl sonu beceri sınav notu; iş dosyası ve sınav değerlendirilmesi sonucu takdir edilen puanların toplamının not olarak ifadesidir. Beceri sınavı yüz puan üzerinden değerlendirilir. Bunun; seksen puanı sınav, yirmi puanı da iş dosyasına takdir edilir ve elde edilen puan nota çevrilir. Bu değerlendirmede yarım ve daha yukarı kesirler tama yükseltilir. Yarımdan küçük kesirler dikkate alınmaz.
Uygulamalı derslerin eğitimini kurumda gören öğrencilere yıl sonu beceri sınavı yapılmaz.
Yıl sonu beceri sınavında başarısız olan öğrencilerin, bu derslere ait ortalama yükseltme ve sorumluluk sınavlarının değerlendirilmesinde iş dosyası dikkate alınmaz.
Özürleri nedeniyle yıl sonu beceri sınavına katılamayanlara özrün, sınav günü mesai saatinin bitimine kadar kurum müdürlüğüne bildirilmesi ve en geç üç gün içinde belgelendirilmesi kaydıyla özrün süresi ortalama yükseltme ve sorumluluk sınavları süresini aşmaması durumunda bu sınavlar döneminde, aşması durumunda ise ikinci ortalama yükseltme ve sorumluluk sınavları öncesinde, kurum müdürlüğünce uygun görülecek bir tarihte yeni bir sınav hakkı verilir.
Çıraklık eğitiminde başarının değerlendirilmesi
Madde 84- Çıraklık eğitiminde:
a) Not verme düzeninde, “Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Sınıf Geçme Yönetmeliği”nin ilgili hükümleri uygulanır.
b)Teorik derslerde başarının değerlendirilmesi, dersin özelliğine göre yazılı, sözlü veya uygulamalı sınavlarla yapılır.
Sınav soruları, işlenilen konular esas alınarak hazırlanır.
Sözlü sınavlar için ayrı bir ders saati ayrılmaz, aday çırak ve çırağa, sınıf içindeki durumlarına göre sözlü notu verilir.
Yazılı ve uygulamalı sınavlar en az bir hafta önceden duyurulur.
Yazılı sınavlar kısa cevaplı ve çok sorulu ölçme araçlarıyla yapılır. Yazılı sınavlarda, olanaklar ölçüsünde zümre öğretmenlerince hazırlanacak ortak sorular ve cevap anahtarı kullanılır.
Özürsüz olarak sınava katılmayanlar, o sınavdan başarısız sayılırlar.
Kurum müdürlüğünce kabul edilen özürleri nedeniyle sınavlara katılamayanlar, öğretmenin belirleyeceği bir zamanda sınava alınırlar.
Sınavlarda kopya yapan veya yapılmasına yardım edenler ile sınavın aksamasına neden olacak tutum ve davranışta bulunanlar o sınavdan başarısız sayılırlar. Durumları kurum müdürlüğüne bildirilir.
Her teorik dersin dönem notu, o dönemde alınan notların aritmetik ortalaması, yıl sonu notu ise iki dönem notunun aritmetik ortalamasıdır.
Çırak öğrenciler, yıl sonu başarı notu ne olursa olsun yıl tekrarı yapmazlar.
c) Aday çırak ve çırakların pratik eğitimleri, iş yerindeki çalışmaları, işe yatkınlıkları, devamları, tutum ve davranışları dikkate alınarak usta öğreticiler tarafından başarısız, geçer, orta, iyi ve pekiyi şeklinde değerlendirilir. Değerlendirme sonuçları, haziran ayı içinde kurum müdürlüğüne gönderilir.
Ustalık eğitiminde başarının değerlendirilmesi
Madde 85- Ustalık eğitimine devam edenler, devam ettikleri eğitim sonunda ders öğretmeni tarafından yapılacak yazılı veya yazılı-uygulamalı sınava alınırlar.
Ustalık eğitimine katılanların başarılı sayılabilmesi için her dersten en az “Geçer” not alması veya meslek dersi dışında bazı derslerden başarısız notu olanların bütün derslerden aldıkları notların aritmetik ortalamasının en az 2.00 olması gerekir.
Eğitim süresi sonunda yapılan sınavlarda bazı derslerden başarısız olanlar, istedikleri takdirde bir sonraki dönemde açılacak ustalık eğitiminde başarısız oldukları derslerin eğitimine devam edebilecekleri gibi başarısız oldukları derslerin sınavlarına da katılabilirler.
Kalfalık, ustalık ve iş pedagojisi kursu sınavları
Madde 86- Kalfa veya usta olmak isteyenler için kalfalık veya ustalık sınavı açılır. Bu sınavlar, haziran ve eylül ayları ile şubat ayının son iki haftasında yapılır. Gereksinim duyulması durumunda mart ayı içinde de kalfalık ve ustalık sınavları yapılabilir.
Kalfalık ve ustalık sınavlarının gün ve yerleri ile sınavları yapacak komisyonların oluşturulması ve meslek alanlarının özelliğine göre bu sınavların yazılı, sözlü veya hem yazılı hem sözlü ve uygulamalı yapılması, il meslekî eğitim kurulunun görüşü alınarak valilikçe belirlenir.
Bir yerleşim biriminde birden fazla kurumda kalfalık ve ustalık sınavı yapılması durumunda, meslek alan/dalları itibarıyla sınava gireceklerin sınavlarının hangi kurumda yapılacağının plânlanması il meslekî eğitim kurulunca yapılır.
a) Kalfalık sınavına, çıraklık eğitimini tamamlamış, Kanunun denklik veya geçici madde hükümleri doğrultusunda bu sınavlara katılmaya hak kazanmış olanlar girebilirler.
b) Ustalık sınavına, en az üç yıl süreli meslekî ve teknik orta öğretim kurumlarından veya meslekî ve teknik eğitim okul ve kurumlarından diploma almış veya ustalık eğitimini başarıyla bitirmiş ve Bakanlıkça belirlenen süre kadar mesleğinde çalışmış ya da en az beş yıl kalfa olarak çalıştığını belgelendirmiş olanlar girebilirler.
c) Kalfalık ve ustalık sınavlarında adaylara, fotoğraflı sınava giriş belgesi düzenlenir. Bu belgede, ilgilinin kimlik ve kayıt bilgileriyle sınav yeri ve sınava gireceği dersler yer alır.
Müdür, komisyon üyelerine sınav döneminden önce sınav görevlerini bildirir. Sınavların yapılacağı meslek dalları ile sınavların şekli, yeri, günü ve saatini gösterir bir çizelge ile kalfalık ve ustalık sınavlarına girecek olanların mesleklere göre listeleri, sınav gününden önce ilgili müdürlük tarafından hazırlanıp kurumda uygun bir yerde duyurulur.
Yazılı sınavlarda sınav komisyonu, sınavın başlama saatinden en geç iki saat önce toplanır. Sınav soruları, cevap anahtarları ve not baremi; sınav komisyonunca sınavın başlama saatinden önce hazırlanıp müdür tarafından onaylanır. Uzun süre hazırlık gerektiren sınavlarda müdürün uygun bulması durumunda, en geç bir gün önceden komisyonca hazırlık yapılabilir.
Soru kâğıtlarında, sınav süresi ile her sorunun not baremi belirtilir. Soruların açık ve anlaşılır olmasına, uygulama değeri olan konuları ve ders programını kapsamasına özen gösterilir. Yazılı sınavların süresi üç saati geçemez. Pratik sınavların süresi dört saatten az olmayacak şekilde meslek dalının özelliğine göre sınav komisyonunca belirlenir. Aynı meslek alan/dalında pratik ve teorik derslerin sınavları ayrı günlerde yapılır.
Pratik sınavı yapacak sınav komisyonu üyeleri, gerektiğinde sınav gününden bir gün önce müdürün başkanlığında toplanarak, sınavın uygulanışı ile ilgili esas ve usulleri belirler.
Yazılı sınav, cevap anahtarına ve not baremine göre komisyon üyelerince birlikte incelenir. Verilen notlar, sınav kâğıdı değerlendirme cetveli ile sınav kâğıtlarının üst kısmında yer alan bölüme soruların sıra numarası esas olmak üzere geçirilir. Sınav kâğıtları, komisyon başkanı ve üyelerince imzalanır.
Sınavların değerlendirilmesi ile ilgili bütün işlemler bittikten sonra kalfa ve usta adayının aldığı notlar not çizelgesine yazılır.
Sınav evrakı en az bir yıl saklanır. Sınav evrakı, denetlemeye yetkili olmayanlara gösterilmez ve verilmez. Ancak yazılı olarak istenmesi durumunda yetkili mercilere gösterilir. Bu gibi durumlarda zarfın açılması mümkünse aynı komisyon üyeleriyle ya da kurulan bir komisyon önünde açılıp kapatılabilir. Denetimle görevli müfettişlerin açması durumunda yine aynı müfettişler tarafından zarf kapatılır.
Sınav evrakının incelenmesinde, üyeler arasında not takdirinde anlaşmazlığa düşülmesi durumunda değerlendirme, her üye tarafından ayrı ayrı yapılır ve verilen notların aritmetik ortalaması alınır.
Kalfa ve usta adayları, ikâmetlerinin veya iş yerlerinin başka bir yerleşim birimine taşınması durumunda, il meslekî eğitim kurulunun uygun görmesi ile sınav nakli yaptırabilirler.
Kalfa ve usta adayı; hastalık, birinci derece akrabalarının ölümü, doğal afet, askerlik görevi ve benzeri zorunlu nedenlerle sınavlara katılamaması durumunda, zorunlu nedenin kalkmasından itibaren bir ay içinde ilgili müdürlüğe durumunu belgelendirdiğinde sınav hakkını kullanmamış sayılır.
d) Kalfalık sınavında; çıraklık eğitiminde okutulan, ustalık sınavında ise ustalık eğitiminde okutulan teorik meslek derslerinden yazılı, sözlü ya da hem yazılı hem sözlü sınav yapılır.
Kalfa veya usta adayı, teorik meslek derslerinin yanında meslekî uygulama sınavına alınır.
Bu sınavda kalfa veya usta adayına, kendisinden beklenilen beceri ve iş alışkanlıklarını ölçecek nitelikte meslekî uygulama yaptırılır.
Bu sınavlarda teorik meslek derslerinin her biri ve meslekî uygulama ayrı ayrı değerlendirilir.
Kalfa ve usta adaylarının kalfalık ve ustalık sınavlarında başarılı sayılabilmeleri için sınava girdikleri bütün derslerden en az “Geçer” not almaları gerekir. Ancak adayın başarısız ders/derslerinin bulunması durumunda; sınavlarda meslekî uygulamadan en az “Orta”, Türkçe ve meslek dersleri sınavından en az “Geçer” not alması, tüm derslerden sınava girmiş olması ve aritmetik ortalamasının en az 2.00 olması koşuluyla başarılı sayılır.
e) Kalfalık ve ustalık sınavlarında başarısız olanlar, bir sonraki dönemde başarısız oldukları derslerin sınavlarına girebilirler. Zorunlu nedenlerle sınava katılamayanlar, durumlarını belgelendirmeleri hâlinde sınav haklarını kullanmamış sayılırlar.
Girdikleri ilk sınav döneminden itibaren 12 dönem içinde başarılı olamayanlar, bir daha sınavlara alınmazlar. Ancak bunlardan özürleri kurum müdürlüğünce uygun görülenlere bir sınav hakkı daha verilir.
f) Usta öğreticilerin iş pedagojisi kurs sonu sınavı, test şeklinde yapılır. Soru sayısı, derslerin ders saatleri dikkate alınarak belirlenir. Konuların işlenmesinde ayrı öğretmenlerin görev alması durumunda sorular, ilgili öğretmenlerce hazırlanarak kurs sonunda tek sınav şeklinde uygulanır.
Kursa katılanların başarılı sayılabilmeleri için kurs sonunda yapılan sınavda, en az 45 puan “Geçer” not almaları gerekir. Sınavda başarılı olamayanlar, daha sonra açılacak kursların bitiminde yapılacak sınavlara katılabilirler.
Yaygın meslekî ve teknik eğitimde başarının değerlendirilmesi
Madde 87- Yaygın meslekî ve teknik eğitimde; bir yıldan az süreli kurslarda uygulanan programın özelliğine göre başarı, ya bir bütün olarak ya da her dersin ayrı ayrı değerlendirilmesi ile belirlenir. Değerlendirme; yazılı, sözlü, uygulamalı sınavlar ve varsa ödev/projelere göre yapılır.
Kursiyerler, başarısız oldukları derslerden kursun bitiminden en az 15 gün sonra bir defaya mahsus olmak üzere sınava alınırlar.
Kursiyerlerin sınav kâğıtları, en az bir yıl saklanır.
Not verme düzeni ve sorumluluk sınavlarında, “Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Sınıf Geçme Yönetmeliği” hükümlerine uyulur.
Olgunlaşma programlarında başarının değerlendirilmesi
Madde 88- En az bir yıl süreli programlara devam eden kursiyerlerin dönem notu, her dersten o döneme ait uygulamalı sınavlarla ürün elde etme, beceri ve iş hakimiyeti ile genel çalışma durumu dikkate alınarak belirlenir. Dersin özelliğine göre gerekirse yazılı ve sözlü sınav da yapılabilir.
Kursiyerin herhangi bir dersten aldığı dönem notlarının ortalaması, o dersin yıl sonu notudur. Bir dersten başarılı sayılabilmek için yıl sonu notunun en az “Geçer” olması gerekir. Kursiyer, başarı durumuna göre sınıfını ya doğrudan ya da başarısız olduğu derslerden sorumlu olarak geçer veya isterse o yıla ait eğitimini tekrar eder. Programlarını süresi içinde bitiremeyenlere, sorumlu oldukları derslerden üç sınav hakkı daha verilir.
Uygulamalı eğitimlerini işletmelerde gören kursiyerlerin yıl sonu notunun belirlenmesinde; yapılan temrin, iş, proje, deney ve hizmetler, eğitici personel/usta öğretici tarafından verilen puanlar ile kurumda yapılan telâfi eğitiminde alınan puanlar birlikte değerlendirilir.
Alan/dalın özelliğine göre dönem içinde yapılacak değerlendirmelerin şekli, ikiden aşağı olmamak üzere sayısı ve değerlendirmeye esas olacak ölçütler, zümre öğretmenler kurulunca belirlenir.
Alan/dalı ile ilgili öğretim programındaki temel dersleri alan kursiyerler, ikinci yılın başından itibaren uygulamaya yönelik bir konuda araştırma/inceleme yaparak bitirme projesi hazırlar ve komisyona sunarlar. Bitirme projesi uygun görülenler, bitirme belgesi almaya hak kazanır. Projesi uygun görülmeyenlere komisyonca yeni bir proje hazırlaması için süre verilir.
Proje değerlendirme komisyonu, kurum müdürünün başkanlığında;
a)İlgili alan/dalın bölüm veya atölye şefi,
b)Alanın özelliğine göre teorik ve uygulamalı meslek derslerini okutan iki öğretmen,
c)İl esnaf ve sanatkârlar birliklerince görevlendirilecek ustalık yeterliğini taşıyan alanında iki temsilci,
d)Meslek alanına göre il sanayi veya ticaret odası başkanlığınca görevlendirilecek bir temsilciden
oluşur.
Bitirme projesi; elde edilen ürün veya tasarım modelleri açıklamaları ile birlikte bir dosya hâlinde kursiyerler tarafından proje değerlendirme komisyonuna sunulur.
Komisyon, derslerin kesildiği tarihten itibaren en geç bir hafta içinde başkanın daveti üzerine toplanır.
Telâfi Eğitimi
Madde 89- Bakanlıkça belirlenen alan/dallarda, meslekî ve teknik orta öğretim programlarından mezun olmak isteyen genel lise mezunları ile ilköğretim okulu mezunu kalfa ve ustalara, valilik/kaymakamlıklarca belirlenen kurumlarda telâfi eğitimi programları uygulanır.
Kontenjan bulunması durumunda, meslekî ve teknik orta öğretim programlarından mezun olup farklı bir meslek alan/dalından mezun olmak isteyenler de telâfi eğitimine alınabilirler.
Madde 90- Telâfi eğitimi programı, ilgili alan/dal programlarına ait haftalık ders çizelgelerinde yer alan teorik ve uygulamalı meslek derslerinden oluşur. Öğretim programlarının uygulama plânları, telâfi eğitimi çalışma takvimine göre ilgili alan öğretmenlerince yapılır.
Madde 91- Telâfi eğitiminde öğretim programlarında yer alan derslerden;
a) Haftalık ders saati sayısı aynı olan derslerle haftalık ders saati sayısı farkı bir olan derslerden başarılı olan öğrenciler bu derslerden muaf tutulurlar.
b) Haftalık ders saati sayısı farkı iki ve daha fazla olan derslerle okunmamış dersler için telâfi eğitimi uygulanır.
c) Kalfa ve ustaların muaf tutulacakları alan/dal dersleri, ilgili birimlerin önerileri ile Başkanlıkça belirlenir. Bu belirlemede denklik ilkesi esas alınır.
Madde 92-Telâfi eğitiminin yapılacağı kurumlar ile açılacak telâfi eğitimi programlarının türleri ve bu programa alınacakların sayısı, telâfi eğitimine başvuru ve uygulama süresi millî eğitim müdürlüklerince duyurulur.
Adaylar, tercih sırasına göre devam etmek istedikleri program alanını gösteren bir dilekçe ile telâfi eğitiminin yapılacağı kurum müdürlüğüne başvuruda bulunurlar.
Başvurunun kontenjandan fazla olması durumunda; başvuranların yaşı en küçükten başlanarak tercihleri ve diploma notları; kalfa ve ustalarda ise alan/dalında en fazla çalışma süresi olandan başlanarak sıralama yapılır. Genel lise mezunları ile kalfa ve ustalara ayrı ayrı kontenjan ayrılabilir.
Madde 93- Telâfi eğitimi, alan/dalın teorik ve uygulamalı derslerinin tamamını ve haftalık saat sayılarını kapsayacak şekilde plânlanır. Telâfi eğitimi, tam gün tam yıl eğitim uygulamaları çerçevesinde yapılabilir.
Başvuru, kayıt-kabul ve eğitim süresi çalışma takviminde belirtilir.
Başarının değerlendirilmesi ve devam-devamsızlık
Madde 94- Başarının değerlendirilmesi ile devam-devamsızlıkta “Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim kurumları Sınıf Geçme Yönetmeliği” hükümleri uygulanır. Ancak ortalama yükseltme sınavları yapılmaz. Sorumluluk sınavları ise telâfi eğitim programı sonunda yapılır.
Öğrencilerin telâfi eğitiminde aldıkları derslere ait yıl sonu notları, telâfi eğitiminde aldıkları notlardır.
Madde 95- Telâfi eğitimini ve staj çalışmasını başarı ile tamamlayanlara, ilgili alan/dala ait meslekî ve teknik orta öğretim programı diploması düzenlenir. Kalfa ve ustalarda staj çalışması aranmaz.
Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler
Kurul, komisyon ve ekiplerin oluşturulması
Madde 96- Kurumlarda; eğitim-öğretim, yönetim ve üretim etkinliklerinin verimliliğini sağlamak, kurum-çevre, kurum-sektör iş birliğini gerçekleştirmek, yerel yönetimler ve sivil toplum örgütlerinin her türlü desteğini almak ve yüksek öğretim kurumları ile iş birliği yapmak amacıyla kurul, komisyon ve ekipler oluşturulur;
Madde 97- Kurumlarda;
a) Öğretmenler kurulu,
b) Sınıf/şube öğretmenler kurulu,
c) Zümre/sınıf zümre öğretmenler kurulu,
d) Zümre başkanları kurulu,
e) Öğrenci kurulu,
f) Öğrenci disiplin/onur kurulu,
g) Diğer kurullar
oluşturulur.
Madde 98- Öğretmenler kurulu, kurumun öğretmen, uzman ve eğitici personeli ile kurumun özelliğine göre usta öğreticiler ve atölye teknisyenlerinden oluşur. Gerektiğinde öğrenci temsilcisi ile koruma derneği ve aile birliği temsilcileri de kurul toplantısına çağrılır.
Öğretmenler kurulunun başkanı müdürdür. Müdürün bulunmadığı zamanlarda müdür başyardımcısı, onun da bulunmaması durumunda müdürün görevlendireceği müdür yardımcısının başkanlığında toplanır. Öğretmenler kurulu, ders yılı başlamadan bir hafta önce, dönem sonlarında, sınavlardan önce ve müdürün gerekli gördüğü zamanlarda ve kurul üyelerinin salt çoğunluğunun yazılı isteği ile de toplanır.
Kurul toplantıları, öğretim yılı başında yapılacak bir çalışma programına göre yürütülür. Olağanüstü durumlar dışında toplantıların zamanı, yeri ve gündemi bir hafta önceden ilgililere yazılı olarak duyurulur ve gündemin bir örneği öğretmenler odasına asılır. Kararlar oy çokluğu ile alınır ve müdürün onayı ile uygulanır. Kurul toplantıları ders saatleri dışında yapılır.
Öğretmenler kurulunda;
a) Atatürkçülük ile ilgili konuların derslerde işlenişine ilişkin açıklamalar,
b) Eğitim-öğretim etkinliklerinin düzenli yürütülmesi,
c) İstenen başarı düzeyine ulaşamayan öğrencilerin yetiştirilmesi için alınacak önlemler,
d) Öğrencilerin başarı, devam-devamsızlık ve disiplin durumlarının genel olarak değerlendirilmesi,
e) Kurumda yapılacak üretim ve hizmet çalışmaları,
f) Yaygın meslekî ve teknik eğitim ile ilgili konular,
g) Kurullar ve komisyonlarla ilgili işler,
h) Kurum-çevre ilişkileri,
ı) Kardeş okul uygulamaları,
i) Meslekî ve teknik eğitim fuarı çalışmaları,
j) Yurt içi ve yurt dışında düzenlenecek bilimsel, sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikler ile defile, sergi, kermes ve yarışmalar,
k)Bakanlık emir ve genelgeleri,
l) Bir önceki toplantıda alınan kararların değerlendirilmesi,
m)Genel denetim sonuçları,
n) Müdürün gerekli gördüğü diğer konular
görüşülür.
Madde 99- Sınıf/şube öğretmenler kurulu, aynı sınıf/şubede ders okutan öğretmen, eğitici personel ve sınıf rehber öğretmeninden oluşur. Kurulun başkanı, o sınıftan sorumlu müdür yardımcısıdır. Müdür, gerekli gördüğü durumlarda kurula başkanlık eder.
Kurul, olağan toplantılarının ilk ikisini öğretmenler kurulu toplantılarından sonra, sonuncusunu öğretmenler kurulu toplantısından önce yapar. Gerektiğinde müdürün çağrısı ile de toplanır.
Kurul toplantıları, öğretim yılı başında yapılacak bir çalışma programına göre yürütülür. Kararlar oy çokluğu ile alınır ve müdürün onayı ile uygulanır. Kurul toplantıları ders saatleri dışında yapılır.
Sınıf/şube öğretmenler kurulunda;
a) Öğrencilerin başarı durumlarının incelenmesi ve başarıyı artırıcı önlemlerin alınması,
b) Derslerin, öğretim programları ile uyumlu olarak yürütülmesi,
c) Eğitim kaynakları ile atölye, lâboratuvar ve diğer birimlerden nasıl yararlanılacağının plânlanması,
d) Çevreden yararlanma ve iş birliğinin sağlanması,
e) Üretim etkinliklerinin eğitim-öğretimi destekleyecek şekilde plânlanması,
f) Öğrenci ödev ve projeleri ile sınavların plânlaması,
g) İnceleme gezileri, beden eğitimi, spor ve izcilik etkinlikleri, halk oyunları ve benzeri sosyal etkinliklerin düzenlenmesi,
h) Kurumu tanıtıcı etkinliklerde bulunulması,
ı) Yıllık ve günlük plânlarda birlik ve beraberliğin sağlanması,
i) Meslekî ve teknik eğitim programlarına devam edenlerin başarı durumlarına göre mesleğe, iş hayatına ve yüksek öğrenime yönlendirilmeleri,
j) Bir önceki toplantıda alınan kararların değerlendirilmesi,
k) Müdürün gerekli gördüğü diğer konular
görüşülür.
Zümre/sınıf zümre öğretmenler kurulu
Madde 100- Zümre öğretmenler kurulu, aynı dersi okutan öğretmen, uzman, usta öğretici, eğitici personel ve atölye teknisyeninden oluşur. Kurul, ilk toplantısında o öğretim yılı için kendi aralarından birini başkan seçer.
Kurul toplantıları, öğretim yılı başında yapılacak bir çalışma programına göre yürütülür. Kararlar oy çokluğu ile alınır ve müdürün onayından sonra öğretmenlere duyurulur. Kurul toplantıları ders saatleri dışında yapılır.
Zümre öğretmenler kurulunda;
a) Öğretim programlarının incelenmesi, programların çevre özellikleri de dikkate alınarak amacına ve içeriğine uygun olarak uygulanması,
b) Gerektiğinde yeni öğretim programlarının hazırlanması ve mevcutların geliştirilmesi,
c) Yıllık ve günlük plânların incelenmesi, diğer zümre plânları ile gezi, gözlem, deney ve inceleme plânları arasında birlik sağlanması,
d) Meslekî ve teknik eğitim alanındaki yeni gelişmelerin izlenip değerlendirilmesi,
e) Sınıf ve şube düzeyinde yapılacak toplantılarda eğitim-öğretim ve öğrencilerle ilgili diğer konuların tartışılarak gerekli kararların alınması,
f) Matematik ve fen dersleri ile atölye, lâboratuvar ve meslek dersleri arasındaki ortak konuların birlikte ve eş zamanlı yürütülmesi,
g) Eğitimde yeni teknolojilerden yararlanılması,
h) Bir önceki toplantıda alınan kararların değerlendirilmesi
konularında görüşmeler yapmak üzere her dönemde iki defa toplanır, alınan kararlar müdürün onayına sunulur.
Sınıf zümre öğretmenler kurulu, aynı sınıfın şubelerinde aynı dersi okutan öğretmenlerden oluşur ve çalışmalarını zümre öğretmenler kurulunun çalışma esaslarına göre yürütür.
Madde 101- Zümre başkanları kurulu, bölüm şefleri ve zümre başkanlarından oluşur. Aile birliği ile koruma derneğinden birer temsilci de gözlemci olarak bu kurula katılabilir. Üyelerden biri, o öğretim yılı için başkan seçilir.
Kurul, dönem başları ile ders yılı sonunda ve başkanın gerekli gördüğü diğer zamanlarda toplanır. Kararlar oy çokluğu ile alınır ve öğretmenlere duyurulur.
Zümre başkanları kurulunda;
a) Eğitim-öğretimin plânlanması, zümre ve branşlar arası bilgi akışı ve paylaşımı ile öğrenci başarısının artırılması,
b) Öğretim programlarında ve alan/dal derslerinde ortak hedeflere ulaşılması,
c) Eğitimde niteliğin yükseltilmesine yönelik görüş ve önerilerin değerlendirilerek gerekli önlemlerin alınması,
d) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere uyum sağlamaları amacıyla öğretmenlerin alanlarında hizmet içi eğitime alınmalarının kurum müdürlüğüne önerilmesi,
e) Öğrenme güçlüğü çeken öğrenciler ile öğrenme güçlüğü çekilen konuların ilgili zümre öğretmenleri ile iş birliği yapılarak belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması,
f) Standart başarı testleriyle öğrencilerin genel başarı düzeylerinin belirlenmesi,
g) Bölümlerin gelir-gider durumlarının değerlendirilerek hizmet ve üretim kapasitelerinin güçlendirilmesi,
h) Tanıtım, pazarlama, hizmet ve ürün satışı ile sosyal etkinliklere katılım için gerekli çalışmaların yürütülmesi
gibi konular görüşülür, alınan kararlar doğrultusunda kurum yönetimine ve ilgili kurullara görüş ve önerilerde bulunulur.
Madde 102- Müdürün görevlendireceği bir müdür yardımcısı ile kurum rehber öğretmeni gözetiminde, her şube öğrencileri aralarından bir temsilci, şube temsilcileri de her sınıftan iki öğrenci olmak üzere kurum öğrenci kurulunu oluşturmak için sınıf temsilcilerini seçer. Şube ve sınıf temsilcileri bir öğretim yılı için seçilir. Gerektiğinde şube ve sınıf temsilcilerinin görevleri, seçildikleri usulde sona erdirilir ve yerine aynı usûlle seçim yapılır.
Öğrenci kurulu, öğretim yılı başında toplanarak üyeleri arasından bir başkan, bir başkan yardımcısı, bir yazman ve diğer kurullara katılacak temsilcilerini seçer ve gündemindeki konuları görüşmek üzere ayda bir toplanır. Yıllık çalışma programını hazırlar ve kurum yönetiminin onayından sonra uygular. Toplantılarda kararlar oy çokluğu ile alınır. Kurul gündemi, kurum rehber öğretmeninin koordinatörlüğünde hazırlanır ve iki gün önceden ilgili müdür yardımcısı tarafından ilgililere duyurulur.
Öğrenci kurulu;
a) Öğrencilerin kurum ve çevreye uyumlarını sağlayacak önlemlerin alınması,
b) Etkili bir eğitim-öğretim ortamının oluşturulması, eğitim-öğretim kalitesinin artırılması,
c) Öğrenci sorunlarının belirlenmesi ve çözümü,
d) Eğitici kol başkanları ile iş birliği yaparak kurum ve eğitim bölgesinde sosyal, kültürel ve sportif etkinliklerin gerçekleştirilmesi,
e) Kurum-aile/veli arasında etkili iletişim ve iş birliğinin sağlanması
gibi konularda görüş ve önerileri yönetime ve ilgili kurullara bildirir. Öğrenci temsilcisi, kurum yönetiminin gerekli gördüğü durumlarda öğretmenler kurulu toplantısına katılır.
Madde 103- Kurumlarda öğrenci disiplin ve onur kurullarının kuruluş ve işleyişinde, “Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Ödül ve Disiplin Yönetmeliği” hükümleri uygulanır.
Madde 104- Kurumlarda, ilgili mevzuatta yer alan diğer kurullar oluşturulur.
Madde 105- Kurumlarda;
a) Satın alma komisyonu,
b) Muayene ve kabul komisyonu,
c) Sayım komisyonu,
d) Kıymet takdir komisyonu,
e) Kalite kontrol komisyonu,
f) Kontenjan belirleme, kayıt-kabul ve nakil komisyonu,
g) Sınav komisyonu,
h) Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerini yürütme komisyonu
oluşturulur.
Komisyonların oluşturulması ve çalışma esasları
Madde 106- Satın alma, muayene, kabul ve sayım, kıymet takdir ve kalite kontrol komisyonları, ilgili mevzuat hükümlerine göre oluşturulur ve görevlerini yerine getirir.
Komisyon kararları kurum müdürlüğünce onaylanır.
Madde 107- Satın alma komisyonu, ilgili müdür yardımcısının başkanlığında öğretmenler kurulunca seçilen bölüm/atölye şefleri/öğretmenler ile sayman/ayniyat mutemedi olmak üzere en az üç kişiden oluşur. Mal ve hizmet alımları bu komisyonca gerçekleştirilir.
(Değişik ikinci fıkra: 3.7.2002/24804 RG) Okul ve kurumlardaki satın alma iş ve işlemleri, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile ilgili diğer mevzuat hükümlerine göre yürütülür.
Madde 108- Muayene ve kabul komisyonu, “Muayene ve Kabul İşlerine Ait Yönetmelik” hükümlerine göre kurulur ve görevlerini yürütür.
Madde 109- Sayım komisyonu, “Ayniyat Yönetmeliği” hükümlerine göre kurulur ve görevlerini yürütür.
Pansiyonu bulunan kurumlarda, pansiyonda görevli olan yönetici ve öğretmenlerden biri de müdür tarafından bu komisyonda görevlendirilir.
Madde 110- Kıymet takdir komisyonu, bir müdür yardımcısının başkanlığında takdiri yapılacak mal ve hizmetlerin özelliğine göre kurum müdürlüğünce görevlendirilecek iki öğretmen ile ambar memuru veya bu görevi yürüten memurdan oluşur. Gerekli durumlarda kurum dışından konunun uzmanı olan kişiler de bu komisyona davet edilebilir.
Madde 111- Kurumda üretilen mal ve hizmetin istenilen kalite ve standartlara uygun olup olmadığını kontrol etmek üzere müdürün uygun göreceği şef ve öğretmenlerden üç kişilik bir komisyon oluşturulur. İnceleme sonunda düzenlenen raporun bir örneği ürün ile birlikte ilgili yere gönderilir.
Kontenjan belirleme, kayıt-kabul ve nakil komisyonu
Madde 112- Kurumlarda kontenjanların belirlenmesi, kayıt-kabul ve nakil işlemlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi için kayıtlar başlamadan önce; müdürün başkanlığında müdür başyardımcısı, bir müdür yardımcısı, bölüm şefi, rehber öğretmen ve aile birliğini temsil eden bir veliden oluşan komisyon kurulur.
Bu komisyon, öğretim yılı süresince görevini sürdürür.
Madde 113- Kurumlarda sınav işlerini yürütmek amacıyla;
a) Örgün meslekî ve teknik eğitimde;
1) “Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Sınıf Geçme Yönetmeliği” hükümleri doğrultusunda sınav komisyonları,
2) İşletmelerde yapılan meslekî eğitimi, ders yılı sonunda değerlendirmek üzere kurumun alan öğretmenleri, işletmenin usta öğretici veya eğitici personeli ve il/ilçenin o meslek alanındaki işveren kuruluşu temsilcilerinden yıl sonu beceri sınavı komisyonu,
3) Bakanlıkça belirlenen meslek alanlarına alınacak öğrencileri seçmek üzere müdürün başkanlığında ilgili müdür yardımcısı, öğretim yılı sonunda yapılan öğretmenler kurulunda seçilen ilgili alan, beden eğitimi ve yabancı dil dersi öğretmenleri ile görevlendirilecek doktor ve sektör temsilcisinden mülâkat/mülâkat ve kondisyon sınavı komisyonu,
b) Çıraklık eğitiminde müdürün başkanlığında;
1) İki meslek dersleri öğretmeni ile ustalık yeterliğine sahip meslek odalarından ikişer, sanayi veya ticaret odalarından birer temsilciden, kalfalık ve ustalık sınav komisyonları,
2) Genel bilgi derslerinde dersi okutan/okutabilecek en az iki öğretmenden oluşacak sınav komisyon ya da komisyonları,
c) Yaygın meslekî ve teknik eğitimde;
1) Bazı alanlara alınacak kursiyerlerin yeteneklerini belirlemek üzere müdürün başkanlığında ilgili bölüm/atölye şefi, alan öğretmeni ve gerektiğinde atölye teknisyeni veya usta öğreticiden sınav komisyonları,
2) Olgunlaşma amaçlı yaygın meslekî ve teknik eğitim programlarında müdürün başkanlığında ilgili bölüm veya atölye şefi, iki alan öğretmeni ve ustalık yeterliğine sahip meslek odalarının ikişer temsilcisinden bitirme projesi değerlendirme komisyonu,
3) Kendi programında kurulması öngörülen ve müdürün başkanlığında bir müdür yardımcısı, alan öğretmeni ve/veya usta öğreticiler ile uygun görülecek diğer uzmanlardan sınav komisyonları
oluşturulur.
Çıraklık eğitiminde, aynı meslek alan/dalı sınavı için birden fazla sınav komisyonu oluşturulabileceği gibi değişik meslek alan/dallarının genel bilgi dersleri ile ortak okutulan meslek derslerinin sınavları tek oturumda aynı sınav komisyonu tarafından yapılabilir. Meslek kuruluşlarınca sınav komisyonunda görevlendirilenler, birbirini izleyen altı sınav döneminde görev yaparlar. İlgili kuruluşlar, gerekli gördüklerinde temsilcilerini değiştirebilirler.
Birden fazla kurumun bulunduğu illerde bir meslek dalında kalfalık ve ustalık sınavına katılacakların sayısının en az 10 olması durumunda sınav komisyonu oluşturulur. Sınava katılacakların sayısının 10 dan az olması durumunda sınav, valilikçe belirlenen başka bir kurumda yapılır. Bu durumdakilerin belgeleri, kayıtlarının bulunduğu kurum tarafından düzenlenir.
Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri yürütme komisyonu
Madde 114- Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri yürütme komisyonu görevlerini, Millî Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre yürütür.
Kurumlarda oluşturulacak ekipler
Madde 115- Kurumlarda;
a) Gelişim yönetim ekibi,
b) Kalite geliştirme ekibi,
c) Sivil savunma ekipleri
oluşturulur.
Madde 116- Kurum gelişim-yönetim ekibi; katılımcı, uzlaşmacı, paylaşımcı bir yönetim ve iş birliğine dayalı çalışma anlayışı ile gelişim plânını hazırlar, uygular ve gerekli iç ve dış koordinasyonu sağlar.
Ekibin üyeleri, müdürün başkanlığında;
a) Müdür başyardımcısı/bir müdür yardımcısı,
b) Öğretmen sayısına göre ikiden az, dörtten fazla olmamak üzere öğretmenlerin kendi aralarından seçecekleri temsilciler,
c) Bölüm şefleri ile koordinatör öğretmenler arasından seçilecek iki temsilci,
d)Sektör koordinatörü, program koordinatörü ve meslekî rehber,
e) Kurum rehber öğretmenleri,
f) Genel idare hizmetleri ve teknik hizmetler sınıfı personelinden birer temsilci,
g) Aile birliği başkanı veya temsilcisi,
h) Koruma derneği veya varsa vakıf başkanı veya temsilcisi,
ı) Öğrenci velilerinin kendi aralarından seçecekleri iki temsilci,
i) Zümre öğretmenler kurulu başkanları,
j) Kurumda en fazla üyeye sahip eğitim iş kolundaki sendikadan bir temsilci,
k)Varsa, kurum mezunları derneğinden bir temsilci,
l) O yerleşim yerindeki meslek odaları ile beceri eğitimi ve staj yapılan işletmelerden seçilen usta öğretici/eğitici personelden birer temsilci,
m) Üniversite ve yüksekokul temsilcisi,
n) Öğrenci kurulunca seçilen üç öğrenci
üyeden oluşturulur.
Gelişim yönetim ekibinin seçimle gelen üyelerinin görev süresi bir yıldır. Herhangi bir nedenle üyelikten ayrılanların yerine yenileri seçilir. Görev süresi biten üyeler yeniden seçilebilirler.
Ekip, her yıl en geç şubat ayının sonuna kadar oluşturulur.
Kurum gelişim-yönetim ekibinin görev, yetki ve sorumlulukları
Madde 117- Kurum gelişim-yönetim ekibi;
a) Türk Millî Eğitiminin genel amaç ve temel ilkeleri doğrultusunda kurum kültürünün ve politikalarının geliştirilmesi,
b) Eğitim-öğretim ve üretimin etkin, verimli ve güvenli olarak yürütülmesinin sağlanması, sorunlara çözüm üretilmesi ve gerekli görülenlerin ilgili makamlara duyurulması,
c) Ekonomik durumları iyi olmayan öğrenci/kursiyerlere yardım sağlayıcı etkinliklerde bulunulması,
d) Mahallinde hazırlanan öğretim programlarının incelenmesi ve ilgililere görüş bildirilmesi,
e) Kurumda düzenlenen çeşitli etkinlikler ve sektörle yapılan protokole dayalı eğitim hizmeti satımları ile finans kaynaklarının yaratılması,
f) Bakanlıkça gönderilen ödenekler ile döner sermaye ve koruma derneği gelirleri, bağışlar ve kurumca sağlanan finans kaynaklarının mevzuatına uygun olarak ve kurumun gelişimini ön plânda tutarak harcanması için yönetime önerilerde bulunulması,
g) Eğitim standartlarının geliştirilmesi, kurumun dışa açılımının ve desteğinin sağlanması, mezunların izlenmesi ve istihdamları için gerekli girişimlerde bulunulması,
h) Çalışma gruplarınca hazırlanan plân, program ve projelerin incelenip değerlendirilmesi,
ı) Kuruma bağlı olarak hangi yerleşim biriminde/birimlerinde meslekî eğitim kurslarının açılması konusunda görüş bildirilmesi,
i) Kapsama alınacak meslek alan/dalları ile ilgili önerilerde bulunulması,
j) Kurumun yıllık gelişim plânının hazırlanması, uygulanması, değerlendirilmesi ve gelişim raporunun hazırlanarak Bakanlığa gönderilmesi
görevlerini yerine getirir.
Kurum gelişim-yönetim ekibinin toplanması ve çalışma esasları
Madde 118- Ekibin toplanması ve çalışma esasları:
a) Ekip, ilk toplantısını mart ayının içinde; ikinci ve üçüncü toplantılarını ikinci dönem sonu ile öğretim yılı başında yapar. Ayrıca müdürün gerekli gördüğü durumlar ile üye tam sayısının üçte birinin yazılı isteği üzerine de toplanır. Olağan toplantılar ile müdürün gerekli gördüğü durumlarda yapılan toplantının gündemi müdürlükçe; bunun dışındaki toplantıların gündemi, toplantıyı isteyenler tarafından hazırlanarak toplantıdan en az üç gün önce üyelere yazılı olarak duyurulur.
b) İlk toplantıda, önceki ekibin plânlama ve çalışmaları gözden geçirilerek gelecek yıla ait gelişim plânı yapılır; gereksinim duyulan alanlarda çalışma grupları oluşturularak görevler belirlenir, gündemdeki diğer konular görüşülerek karara bağlanır.
c) Kararlar oy çokluğu ile alınır. Alınan kararlar, kurum müdürlüğü ve diğer yetkililerce uygulamaya konulur.
d) Kurulun sekreterya görevi, kurum müdürlüğünce yürütülür.
Çalışma gruplarının oluşturulması
Madde 119- Kurum gelişim yönetim ekibince ilk toplantıda; yörenin eğitim gereksinimlerini belirleme, öğretim programlarını hazırlama, meslek danışma, ölçme ve değerlendirme, toplam kalite yönetimi ve diğer konularda çalışmalar yapmak üzere en az üçer kişiden çalışma grupları oluşturulur.
Ekip üyeleri, gereksinim duyulduğunda çalışma gruplarında yer alabilir.
Madde 120- Kalite geliştirme ekibinin kuruluş ve işleyişi, “Millî Eğitim Bakanlığı Toplam Kalite Yönetimi Uygulama Yönergesi” hükümlerine göre gerçekleştirilir.
Madde 121- Sivil savunma ekiplerinin kuruluş ve işleyişi, 7126 sayılı Sivil Savunma Kanunu ve bu kanuna dayalı mevzuat hükümlerine göre gerçekleştirilir.
Belgelerin Düzenlenmesi
Madde 122-Meslekî ve teknik orta öğretim programlarından mezun olanlara, bitirdikleri program türüne göre meslek lisesi, teknik lise, Anadolu meslek lisesi, Anadolu teknik lisesi diploması verilir.
Diplomaların düzenlenmesinde aşağıdaki esaslara uyulur:
a) Öğretim yılı, düzenleme tarihi, diploma tarihi ve diploma numarası rakamla yazılır. Diploma tarihi ile düzenleme tarihi farklı olabilir.
b)Bilgiler, kısaltılmadan açık olarak yazılır.
c)Diploma numaraları, kurumun açılış tarihinden başlanarak sıra ile verilir.
d)Diplomalar, müdür ve ilgili müdür yardımcısı tarafından imzalanır. Müdür yardımcısının bulunmadığı durumlarda görevlendirilen öğretmence imzalanır.
e)Diplomalar, mezuniyet tarihini izleyen 20 gün içinde düzenlenir ve soğuk damga için millî eğitim müdürlüğüne gönderilir. Soğuk damga, diplomaların sağ üst kısmına yapılır.
f)Diplomalar harca tâbidir. Harçlar, makbuz karşılığında ödenir. Ancak parasız yatılı olarak öğrenim görenlerin diplomaları harçtan muaf tutulur.
g)İlköğretim diplomaları, arkasına son öğrenim durumu yazılarak onaylı bir örneği dosyasına konulduktan sonra mezunlara geri verilebilir.
h)Diploma, öğrenciye veya velisine imza karşılığında verilir. Dilekçeyle istendiğinde iadeli taahhütlü olarak gönderilir.
ı)Diplomanın kullanılamayacak derecede yıpranması veya kaybolması durumunda yenisi düzenlenmez.
Madde 123- Diplomaları düzenlenememiş olanlara gerektiğinde geçici mezuniyet belgesi verilir. Diploma verilirken bu belge geri alınır.
Madde 124- Hangi nedenle olursa olsun kurumdan ayrılan öğrencilere üç nüsha tasdikname düzenlenir. Aslı veliye veya reşit ise öğrenciye imza karşılığı verilir ya da iadeli taahhütlü olarak gönderilir. Birer örneği öğrenci dosyası ve yazışma dosyasına konur.
Tasdiknameye öğrencilerin kimlik bilgileri, ayrılış nedeni, okuma hakkını kullanma durumu, gündüzlü-yatılı-burslu olup olmadıkları, alan/dal dersleri, alan/dal seçmeli dersleri, seçmeli dersleri, yabancı dilleri ve devamsızlık durumları yazılır. Yarıyıl bitmeden ayrılanların tasdiknamelerine derslerden aldıkları puanlar yazılır.
Tasdikname, başvuru tarihini izleyen en geç üç gün içinde düzenlenir, ilgili müdür yardımcısı ve kurum müdürünce imzalanarak mühürlenir. Tasdikname bilgileri, sınıf geçme, devam-devamsızlık, kütük ve tasdikname defterleri ile öğrenci dosyasının ilgili bölümüne yazılır.
Madde 125- Kurumdan ayrılan veya diploma alan her öğrenciye kimliğini, öğrenimi süresince okuduğu dersleri, haftalık ders saatlerini ve notlarını, diploma bilgilerini gösteren öğrenim belgesi verilir.
Madde 126-Öğrencilere başvurmaları durumunda öğrenci belgesi verilir.
Madde 127-Diplomasını kaybedenlere yazılı istekleri üzerine diploma bilgilerini içeren öğrenim durum belgesi, tasdiknamesini kaybedenlere ise onaylı tasdikname örneği verilir ve durum kütük defterine yazılır.
Öğrenim durum belgelerini ve tasdikname örneklerini iki defadan fazla kaybedenlere bu belge verilmez. Ancak durumları, yazı ile ilgili kurum veya kuruluşa bildirilir.
Madde 128- Kurumlarda;
a) Meslekî ve teknik orta öğretim programlarına denk bir yaygın meslekî ve teknik eğitim programının tüm modüllerini başarı ile bitirenlere meslekî eğitimi tamamlama belgesi,
b) Ustalık belgesine sahip Bakanlıkça düzenlenen iş pedagojisi kurslarını başarı ile tamamlayanlara usta öğreticilik belgesi,
c) Ustalık eğitimi sonucu veya Kanun gereği ustalık sınavına katılıp başaranlar ile ustalık hakkını doğrudan kazananlara ustalık belgesi,
d) Çıraklık eğitimi sonucu veya Kanun gereği kalfalık sınavına katılıp başaranlar ile kalfalık hakkını doğrudan kazananlara kalfalık belgesi,
e) Bakanlıkça seviyesi belirtilen programları başarı ile bitirenlere sertifika,
f) Her tür ve seviyedeki yaygın meslekî ve teknik eğitim programlarını başarı ile tamamlayanlara bitirme belgesi
düzenlenir.
Kalfalık ve ustalık unvanlarının kullanılmadığı meslek dallarında, bu unvanların hak ve yetkilerini taşıyan belge verilir. İlgili meslek kuruluşlarının görüşü alınarak meslek standartlarına uygun belgelerde kullanılacak unvan, Bakanlıkça belirlenir.
Yaygın meslekî ve teknik eğitim programları sonunda verilen belgelere, pratik ve teorik eğitim süresi saat olarak yazılır. Belgelere fotoğraf yapıştırılmaz. Belgelerini kaybedenlere yenisi verilmez, ancak belge aldığına dair bir yazı verilir.
Belgeler soğuk damga ile damgalanır.
Kalfalık, ustalık, usta öğreticilik belgelerinin düzenlenmesi
Madde 129- Kalfalık, ustalık, usta öğreticilik belgelerinin düzenlenmesine ilişkin esas ve usuller Bakanlıkça belirlenir ve yayımlanır.
Madde 130-