Memurin Muhakematı Hakkında Kanunu Muvakkat

 

Yayın : Resmi Gazete

Yayım Tarihi ve Sayısı : 24/02/1329 - 1751

Numarası :  

Madde 1 - Memurinin vazifei memuriyetlerinden münbais veya vazifei memuriyetlerinin ifası sırasında hadis olan cürümlerinden dolayı icrayı muhakemeleri şeraiti atiye dairesinde mehakimi adliyeye aittir.

Madde 1 - Memurların, memuriyet görevlerinden doğan ya da memuriyet görevlerinin yerine getirilmesi surasında işledikleri suçlarından dolayı yargılanmaları, işbu Kanun hükümlerine göre Adliye Mahkemelerine aittir.

Madde 2 - Memurinden birinin vazifei memuriyetinden dolayı veya ifayı vazife esnasında bir cürmü ika eylediği gerek doğrudan doğruya ve gerek bir şikayet ve ihbar ve iddia üzerine anlaşıldıkta o memur memurini merkeziyeden ise evvelemirde mensup olduğu Nezaret veya daire ve memurini vilayetten ise vali ve mutasarrıf ve kaymakam veya merbut bulunduğu şubei idare amiri tarafından usulü muhakematı cezaiye kanununa tevfikan bizzat veya bilvasıta hakkında tahkikatı iptidaiye icra edilir ve evrakı tahkikiye zirine tahkikatı vakıanın hülasasını ve netayicini havi fezlekesi yazılarak bunun ziri dahi tahkikatı icra eden zat tarafından imza veya tahtim olunur.

Madde 2 - Memurlardan birinin, memuriyet görevlerinden ya da memuriyet görevlerinin yapılması sırasında, bir suç işlediği gerek doğrudan doğruya ve gerek bir şikayet ve ihbar ve iddia üzerine anlaşılınca, o memur Merkez memuru ise bağlı olduğu Bakanlık ya da Daire, il memuru ise Vali, Kaymakam ve ya bağlı olduğu idarî şube amiri, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu uyarınca ya bizzat ya da soruşturmacı tayin ederek gerekli hazırlık tahkikatı yapılır. Soruşturmacı olayı ve varılan sonuçları içeren fezlekeyi yazar ve fezlekeyi imzalayıp mühürler.

Madde 3 - Tahkikatı iptidaiye evrakı mevaddı atiyede beyan olunan usul veçhile ait olduğu meclise tevdi olunur. Ve bu meclisin memurinden olan azaları içtima ederek suveri atiye veçhile tetkikatı idareyide bulunurlar. Ancak tahki katı iptidaiye fezlekesini tanzim ve imza eden daire amiri bu heyetlerde azası fatiyle hazır bulunamaz ve alelümum esnayı tetkikte memuru mes'ulün mensup olduğu Nezaret veya idare canibinden izahat alınmak üzere ya daire amiri veya izam eyliyeceği memur celp ve davet olunabilir.

Madde 3 - Hazırlık tahkikatı evrakı aşağıdaki maddelerde açıklanan usule uygun olarak ilgili kurula gönderilir. İlgili kurul toplanıp dosyayı tetkik eder ve karara bağlar. Ancak, hazırlık tahkikatı yaparak fezleke tanzim eden ve imza eden daire amiri, bu kurullara üye sıfatıyla katılamaz. Hazırlık tahkikatı evrakının tetkiki sorasında gerek duyulduğu taktirde, memurun bağlı bulunduğu Bakanlık ya da daire amiri ya da görevlendirilecek memur, açıklama yapmak üzere kurula çağrılarak dinlenebilir.

Madde 4 - Kazalarda kaza kaymakamı ile şuabatı idarei kaza rüesayı memurininden ve meclisi idarei kaza azasından maada bilcümle memurin ve müstahdemin ile nahiye müdür ve müstahdemini hakkındaki evrakı tahkikiye kaza meclisi idaresine ve sancaklarda mutasarrıf ile şuabatı idarei liva rüesayı memurininden ve meclisi idarei liva azasından maada bilumum memurin ve müstahdemini liva ve mülhak kazalar kaymakamlariyle şuabatı idarei kaza ve rüesayı memurini ve mecalisi idarei kaza azası hakkındaki evrakı tahkikiye meclisi idarei livaya ve vilayet merkezlerinde vali ile ba iradei seniye mansup memurini merkeziyei vilayetten ve meclisi idarei vilayet azasından maada bilcümle memurini merkeziyei vilayet ve mülhak liva mutasarrıflariyle şuabatı idarei liva rüesayı memurini ve mecalisi idarei liva azası ve merkezi vilayete mülhak kazalar kaymakamlariyle şuabatı idarei kaza rüesayı memurini ve mecalısi idarei kaza azası hakkındaki evrakı tahkikiye meclisi idarei vilayete ve bir vilayetin ba iradei seniye mansup memurini merkeziyesiyle meclis idaresi azası hakkındaki evrakı tahkikiye dahi Şurayı Devlet Mülkiye Dairesine tevdi edilerek işbu meclislerce mevaddı atiye veçhile memuru maznunun lüzum veya men'i muhakemesine karar verilir.

Madde 4 - İlçeler İlçe Kaymakamı ile İlçe İdari Şube Başkanları ve ilçe idare kurulu üyeleri dışında bütün memur ve müstahdemleri ile Bucak Müdürü ve müstahdemleri hakkında hazırlık tahkikatı evrakı İl İdare Kuruluna, ilin ortak kararname ile atanan merkez memurları ile idare kurulu üyeleri hakkındaki hazırlık tahkikatı evrakı da Danıştay 2. Dairesine gönderilerek, bu kurullarca aşağıdaki maddelerde açıklanan usule göre sanık memur hakkında kamu davasının açılmasına veya takibata yer olmadığına dair karar verilir.

Madde 5 - (Değişik: 24 Teşrinisani 1330) Tahkikatı iptidaiye evrakı beyan olunan meclislerden birine geldikte bir hafta zarfında tetkikata mübaşeret olunarak tetkikatı mükemmele icra ve icap edenlerden tahriren yahut şifahen izahatı lazime ahzedilerek memuru maznunun tahtı muhakemeye alınmasına lüzum görülür ise lüzumu muhakemesi esbabını mübeyyin bir mazbata tanzim edilip memuru maznuna tebliğ edilir. Memuru maznun işbu mazbata aleyhine tebliğ tarihinden itibaren beş gün zarfında itiraz edebilir. Müddeti itirazın hitamında veyahut indelitiraz derecei sanayide icra kılınacak tetkikat neticesinde mezkur mazbata tasdik edildiği takdirde müstantik kararnamesi mahiyetinde olan işbu mazbata ve evrakı tahkikiye cünhalarda doğrudan doğruya mahkemeye ve cinayetlerde heyeti ithamiyeye sevkolunmak üzere ait olduğu mahkemei adliye müddeiumumisine tevdi olunur. Memuru mumalialeyhin tahtı muhakemeye alınmasına lüzum görülmez ise esbabının beyaniyle men'i muhakemesi hakkında bir mazbata yapılıp memuru mumaileyhin mensup olduğu idare reisine ve var ise müddeii şahsiye tebliğ edilir. İdare reisi ve müddeii şahsi işbu mazbata aleyhine tarihi tebliğinden itibaren beş gün zarfında itiraz edebilirler. Bunlar tarafından itiraz vuku bulsun bulmasın men'i muhakeme kararları herhalde mafevki meclise sevkolunur ve oraca badettetkik mazbatai mezküre tastik olunursa bir sureti musaddakası memuru mumaileyhe verilir.

Madde 5 - Tahkiatı iptadiye evrakı 4. maddede açıklanan kurullardan birine geldiğinde, bir hafta içinde incelemeye başlanarak sağlıklı bir şekilde incelenir. İlgililerden yazılı veya sözlü olarak bilgi alındıktan sonra sanık memurun mahkemeye sevkine gerek görülür ise, kamu davasının açılmasına karar verilip; sanık memura bildirilir. Sanık memur bu karar aleyhine bildirim (tebliği) atrihinden itibaren 5 gün içinde itiraz edebilir. tiraz müddeti sonunda itiraz edilmediği ya da yapılan itiraz ikinci derecede inceleme sonunda sözü edilen karar onaylandığı taktirde kamu davasının açılması kararı mahiyetinde olan bu karar ve hazırlık tahkikatı evrakı cürümlerde doğrudan doğruya mahkemeye ve cinayetlerde yargılamanın yapılacağı mahkemeye sevkolunmak üzere ait olduğu Cumhuriyet savcılığına tevdi olunur. Sanık memurun, mahkemeye sevkine gerek görülmez ise sebebi açıklanmak koşulu ile takibata yer olmadığına dair bir karar alınıp sanık memurun mensup olduğu Daire Amirine ve varsa şahsi davacıya bildirilir. Daire Amiri veya şahsi davacı bu karar aleyhine bildirim (tebliğ) tarihinden itibaren 5 gün içinde itiraz edebilirler. Bunlar tarafından itiraz yapılan ya da yapılması takibata yer olmadığına dair kararları her halde üst inceleme kuruluna gönderilir ve orada incelenen karar onanırsa onanmış bir sureti aleyhine soruşturma yapılmı olan memura verilir.

 

Madde 11 - Şurayı Devlet devairi rüesa ve azasiyle nezaretler müsteşarları haklarında dahi devairi merkeziyede iradei seniye ile mansup memurin haklarında olduğu gibi usulen tahkikatı iptidaiye icra olunduktan sonra lüzumu muhakemelerine karar verilenlerin icrayı muhakemeleri vali ve sefirler gibi mahkemei temize aittir.

 

Madde 6 - Tahkikatı iptidaiye icrasında ve lüzum veya men'i muhakemeye ait muamelatta işbu kanunda musarrah olmıyan hususatta usulü muhakematı cezaiye ahkamına tevfiki hareket olunur.Bir meclisin kararı aleyhindeki itiraz mafevki mecliste ve bir vilayet meclisi idaresinin kararlarına vukubulacak itirazat dahi Şurayı Devlet mülkiye dairesinde tetkik edilir. Ancak mutasarrıflar ve kaymakamlar hakkında mecalisi idarece ittihaz olunacak bu kabil mukarrerat itiraz vukubulsun bulmasın herhalde Şurayı Devlet mülkiye dairesinde tetkik olunur.

Madde 6 - Yapılacak hazırlık soruşturması sırasında ve kamu davasının açılmasına ya da takibata yer olmadığına dair kararlara ait işlemlerde işbu kanunda yazılı olmayan hususlarda Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununa göre hareket olunur ve İl İdare Kurulunca verilmiş bulunan kararlara itiraz edilsin veya edilmesin herhalde Danıştay 2. Dairesince incelenir.

Madde 7 - Lüzumu muhakemesine karar verilen memurin bu kararı ita eden meclisi idarenin bulunduğu mahaldeki mahkemei adliyede muhakeme olunur. Şu kadar ki bir kaza meclisi idaresince lüzumu muhakemesine karar verilen bir memurun cürmü cinayet nev'inden ise muhakemesi merbut bulunduğu livada cinayet davasını rü'yet eden mahkemeye aittir. Vilayet merkezlerinin ba iradei seniye mansup memurini ile mecalisi idaresi azasından Şurayı Devlet mülkiye dairesince lüzumu muhakemelerine karar verilen memurların icrayı muhakemeleri dairei mezkürece lüzumu muhakeme kararında tayin ve tasrih edilecek en yakın vilayet merkezi mehakimi adliyesine aittir.

Madde 7 - Hakkında kamu davaının açılması kararı verilen memur bu kararı veren idare kurulunun bulunduğu yerdeki adliye mahkemesinde yargılanır. Şu kadar ki İlçe İdare Kurulunca hakkında kamu davasının açılması kararı verilen memurun suçu cinayet türünden is (ağır cezalı işlerden) yargılanması bağlı bulunduğu ildeki Ağır Ceza Mahkemesine aittir. İl merkezlerinin atamaları Cumhurbaşkanının onayı ile tamamlanan memurları ile, İl İdare Kurulu üyesinden Danıştay 2. Dairesince kamu davasının açılması kararında belli edilen ve açıklanan en yakın İl Merkezi mahkemesine aittir. (1)

Madde 8 - Valilerin müstelzimi ceza bir fiil ve hareketi ihbar ve istihbar edildikte evvelemirde Dahiliye Nezaretinden tahkikatı iptidaiye icrası için icabına göre mahalline bir veya müteaddit memur gönderilir. Gidecek memur müteaddit olursa bunlar tahkikatı bir komisyon şeklinde icra etmek üzere içlerinden birisi reis nasbolunur. Bunların tanzim edeceği tahkikatı iptidaiye evrakı üzerine valilerin lüzum veya men'i muhakemelerine karar itası Şurayı Devlet mülkiye dairesine ve bu karara vukubulacak itirazın tetkiki Şurayı Devletin heyeti umumiyesine aittir.

Lüzumu muhakemesi karargir olan valilerin muhakemesi mahkemei temyiz ceza dairesinde ve derecei saniyede heyeti umumiyesinde icra olunur.

Madde 8 - Valilerin cezayı gerektiren bir suç işledikleri ihbar ve haber alındıklarında ilk önce İçişleri Bakanından hazırlık tahkikatı yapılması için gereğine göre mahalline bir veya birden çok soruşturmacı memur gönderilir. Soruşturmacılar birden çok olursa soruşturmayı bir komisyon şeklinde yapmak üzere içlerinden birisi başkan olarak atanır. Bunların düzenleyeceği hazırlık tahkikatı evrakı üzerine Valiler hakkında kamu davası açılmasına ya da takibata yer olmadığına dair karar verme yetkisi Danıştay 2. Dairesine ve bu karara yapılacak itirazın incelenmesi Danıştay Genel Kuruluna aittir.

Kamu davası açılması kararı kesinleşen valilerin yargılanması Yargıtay Ceza Dairesinde ve tamyizen incelenmsesi de Yargıtay Genel Kurulunda yapılır.

Madde 9 - Süferanın müstelzimi ceza bir fiil ve hareketi ihbar ve istihbar edildikte alelusul Hariciye Nazaretince tahkikatı iptidaiye icra olunduktan sonra lüzum veya men'i muhakemesine karar itası Şurayı Devlet Mülkiye Dairesine ve indelitiraz heyeti umumiyesine ve lüzumu muhakemesi karargir olan süferanın muhakemeleri de valiler gibi mahkemei temyize aittir.

Süferadan gayri olarak memaliki ecnebiyede müstahdem memurin hakkında tahkikatı iptidaiye icrası ve lüzum veya men'i muhakemelerine karar itası ve teferruatı devairi merkeziye memurini hakkında işbu kanun ile tayin olunan usule tabidir.

Madde 9 - Elçilerin cezayı gerektiren bir suç işledikleri ihbar ve haber alındığında usulüne göre Dışişleri Bakanlığınca hazırlık tahkikatı yapıldıktan sonra, kamu davasının açılması ya da takibata yer olmadığına dair karar verilmesi Danıştay 2. Dairesine ve bu karara itiraz Danıştay 2. Kurulunca ve kamu davası açılması kararı kesinleşen elçilerin yargılanmaları da Valiler gibi Yargıtay'a aittir.

Elçilerden başka yabancı ülkelerden istihdam edilen memurlar hakkında hazırlık tahkikatı yapılması ve kamu davasının açılması ya da takibata yer olmadığına dair kararı, Merkez Dairelerindeki memurlar hakkında işbu kanun ile saptanmış bulunan usule tabidir.

Madde 10 - Devairi merkeziyede iradei seniye ile mansup memurin hakkında tahkikat icrası nazırlarca daireleri erkanından teşkil edilecek heyetlere ve lüzum veya men'i muhakemeleri hakkında karar itası Şurayı Devlet mülkiye dairesine ait olup dairei mezkurenin bu baptaki kararlarına vukubulacak itirazat Şurayı Devletin heyeti umumiyesinde tetkik olunur. Devairi merkeziyede iradei seniye ile mansup olmayan memurin hakkında icra edilecek tahkikat üzerine lüzum veya men'i muhakemelerine karar itası daireleri erkanından teşkil edilecek heyetlere ve bunların kararları aleyhindeki itirazatın tetkiki de Şurayı Devlet mülkiye dairesine aittir.

Madde 10 - Merkez Dairelerinde milli irade ile atanan memurlar (Cumhurbaşkanının imzası ile atama işlermi tamanlanan memurlar) hakkında hazırlık tahkikatı yapılması Bakanlarca bakanlık mensuplarından oluşturulacak kurullara ve kamu davasının açılması veya takibata yer olmadığına dair karar verme yetkisi Danıştay 2. Dairesine ait olup bu dairenin kararlarına yapılacak itiraz Danıştay Genel Kurulunca incelenir. Merkez Dairelerinde milli irade ile atanmayan memurlar hakkında yapılacak hazırlık tahkikat üzerine kamu davasının açılmasına ya da takibata yer olmadığına dair karar verilmesi daireleri mensuplarndan oluşturulacak kurullara ve bunların kararları aleyhinde itirazların incelenmesi de Danıştay 2. Dairesine aittir.

Madde 11 - Danıştay Başkan ve Üyeleriyle Bakanlık Müsteşarları hakkında da merkez dairelerinde milli irade ile atanmış memurlar hakkında olduğu gibi, usulüne göre hazırlık tahkikatı yapıldıktan sonra kamu davası açlmasına karar verilenlerin yargılanmaları vali ve elçiler gibii Yargıtay'a aittir. (2)

Madde 12 - Aleyhinde tahkikatı iptidaiye-icrasına mübaşeret olunan memurlar lüzum görülürse memuriyetleri vekaletle idare ettirilmek üzere işten el çektirilir ve lüzumu muhakemelerine karar verilen memurların devamı memuriyetlerinde mahzur görüldüğü takdirde işten el çektirileceği gibi azilleri cihetine dahi gidilebilir. Beraat veya mahkumiyet halinde haklarında ahkamı mevzuai kanuniye dairesinde muamele olunur.

Madde 12 - Aleyhinde soruşturmaya başlanan memurlar gerek görülürse, memuriyatleri vekalaetle idare ettirilimek üzere görevden uzaklaştırılır. Beraat ya da mahkumiyet halinde yasalara göre yasal gereği yapılır.

Madde 13 - Birinci madde mucibince hadis olacak cürümlerinden dolayı lüzumu muhakemelerine karar verilip mahkemeye sevkedilmek üzere evrakı ve lüzumu muhakeme mazbatası müddeiumumilere tevdi edilmedikçe bunlar tarafından memurin hakkında doğrudan doğruya takibat icrası memnudur.

Madde 13- Birinci madde gereğince işlenen suçlardan dolayı kamu davasının açılmasna karar verilip mahkemeye sevkedilmek üzere evrakı ve kamu davasının açılmasına ilişkin karar Cumhuriyet Savcılarına verilmedikçe savcılar tarafndan memur hakkında doğrudan doğruya kovuşturma yapılması yasaktır. (3)

Madde 14 - Bir memurun lüzumu muhakemesine karar verildikte mahkemeye sevkini mucip olan cürüm neden ibaretse yalnız o husustan dolayı muhakemesi lazımgelip esnayı muhakemede diğer bazı ceraimi de ika eylemiş olduğu veyahut diğer bazı memurların da o cürümde duhul ve iştirakleri olduğu anlaşıldığı takdirde devairi aidesine malumat ita olunur. Devairi mezkurece dahi bu kanuna tevfikan tahkikat icra ve ikmali lazımgelir.

Madde 14- Bir memurun aleyhine kamu davasının açılmasına karar verildiğinde mahkemeye verilmesini gerektiren suçu ne ise yalnız o suçtan dolayı yargılanması gerekir . Yargılanma sırasında başka bazı suçları da işlemiş olduğu ya da diğer bazı memurların da o suçta ilgi ve iştirakleri bulunduğu anlaşılırsa keyfiyet ilgili daireye bildirilir. İlgili dairece bu Kanuna göre soruşturma yapılarak gerekli karar verilir.

Madde 15 - Ceraimi müşterekede aynı veya muhtelif sınıflara mensup memurlar madun mafevke tabi olmak üzere aynı mahkemede muhakeme olunur.

Memurinin birinci maddede mezkur olan cürümlerinde memur olmıyan eşhas dahi methaldar olduğu takdirde muhakemeleri tevhiden memurun tabi olduğu mahkemede rüiyet olunacaktır.

Madde 15- Ortak suçlarda aynı veya değişik sınıflara mensup memurlar, yüksek dereceli memura bağlı olmak üzere aynı mahkemede yargılanır. Memurların birinci maddede açıklanan suçlarından memur olmayan kimselerin de ilgili olduklarının anlaşılması halinde, yargılanmaları birlikte memurun bağlı olduğu mahkemede yapılacaktır.

Madde 16- (İptal: Anayasa Mahkemesinin 20/9/1963 tarih ve E. 1963/59 K. 1963/225 sayılı kararile.)

Madde 17 - (Mülga: 20/4/1340-491) Yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 18 - Memurinin muhakemesi deavi-i saireye tercihan icra edilir.

Madde 18 - Memurların yargılanmaları diğer işlerde öncelikle yapılır.

Ek Madde 1 - (Ek:17/6/1994 - 4005/1 md.)

İlçe idare kurullarının bu Kanun hükümlerine göre verdikleri kararlar,kararın türüne göre itirazen veya kendiliğinden o ilçenin bağlı bulunduğu bölge idare mahkemesi tarafından ikinci derecede incelenerek karara bağlanır.

Madde 19-İşbu Kanun tarihi meşrinden itibaren mer'iyülhükümdür. Tarihi mezkure kadar mehakimi idareden memurin hakkında sadır olan hükümler muteber olup bunlardan kesbi kat'iyet edenler icra edilecek ve itiraza ve istinafa ve temyize tabi olanlar işbu kanuna tefikan ait olduklan mehakimi adliyede tetkik ve rü'yet olunacaktır.

Mehakimi idarede elvayn derdesti rü'yet olan deavi ait olduğu mehakimi adliyeye tevdi edilecek henüz tahkikatı iptidaiye halinde bulunan mevat işbu kanuna tevfikan ikmal edilecektir.

Madde 19- İşbu Kanun yayınlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer. Yürürlük tarihine kadar idare kurullarınca memur hakkında alınmış bulunan kararlar geçerli olup bunlardan kesinleşenler uygulanacak ve itiraz ve temyize bağlı olanlar bu Kanuna göre ait oldukları Adliye Mahkemelerinde görülecek ve tetkiki yapılacaktır. Görülmekte olan davalar ilgili Adliye Mahkemesine tevdi edilecek, henüz hazırlık tahkikatı devam eden olaylar işbu Kanun hükümlerine göre sonuçlandırılacaktır.

Madde 20- Memurin muhakematı hakkındaki nizamat ve evamiri sabıka mefsuhtur.

Madde 20- İşbu Kanundan önce yürürlüğe konulan ve Memurların yargılanmalarına, ilişkin hükümler yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 21- İşbu Kamunun icrasına Heyeti Vükela memurdur.

Madde 21- Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.

(1) Sanığın suçu işlediği sırada memur bulunduğu yere en yakın İl Merkezi Mahkemesi anlaşılmalıdır.

(2) Danıştay Başkanı ve Üyelerinin yargılanması 2575 sayılı Danıştay Kanununun 76-82. maddeleri hükümlerine göre yapılır.

(3) 1609 sayılı Kanunda belirtilen suçların işlenmesi halinde 1609 sayılı yasa hükümler. uygulanır ve Memurların Yargılanması Hakkındaki Kanun Hükümleri cari değildir.

*Bu kanun 4/12/1999 tarihindeki Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun ile değiştirilerek yürürlükten kaldırılmıştır.

Yeni arama | Arama Sonuçları