T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı

 

SAYI :B.08.0.SDB.0.31.06/1798
22 /04/ 1999
KONU

:Madde Bağımlılığı

 

 

 

..................................... VALİLİĞİNE

GENELGE

1999/29

İLGİ : a) MEB'nın 21/09/1995 tarih ve APK.03.01.00.360/2460 sayılı genelgesi. (1995/69)

         b) MEB'nın 06/10/1995 tarih ve SDB.0.31.06.36/6889 sayılı genelgesi.(1995/75)

        c) MEB'nın 13/10/1995 tarih ve APK.03.01.00.360/2562 sayılı genelgesi. (1995/78)

        d) MEB'nın 18/10/1995 tarih ve APK.03.01.00.310/2701 sayılı genelgesi. (1995/81)

        e) MEB'nın 03/12/1996 tarih ve SDB.0.31.06/8348 sayılı genelgesi.(1996/76)

       f) Başbakanlığın 03.01.1997 tarih ve AAK.0.06.00.004/10 sayılı yazısı.

Madde kullanımı ve bağımlılığı çağımızın önemli bir halk sağlığı sorunu olarak birçok ülkede toplumları tehdit etmektedir.

Genç bir nüfus yapısına sahip olan Ülkemizin gelişmesini istemeyen bazı odakların, son yıllarda özellikle gençelerimizin sigara, alkol ve uyuşturucu kullanımı gibi zararlı alışkanlıklar kazanmaları için çaba gösterdikleri bilinmektedir.

Yapılan araştırmalara göre madde kullanımı ve bağımlılığında en önemli risk grubunu 12-24 yaş arasındaki gençler oluşturmaktadır. Bu kitlenin büyük bölümü ise örgün ve yaygın eğitim kapsamındadır.

Bu bakımdan gençlerimizin zararlı alışkanlıklardan korunması ve onlara sağlıklı yaşama bilincinin kazandırılmasında en büyük görev eğitim kurumlarına düşmektedir. Verilecek eği­timde okul, öğretmen ve ailelerin iş birliği önem taşımaktadır.

Çocuk ve gençlerimizin sağlıklı yetişmeleri için her türlü zararlı madde ve şiddet eylemlerinden korunmaları, sorunlarının en kısa sürede kendi çevresindeki görevlilerce çözümlenmesi ve okul kantinlerinin denetlenmesi gibi konularda alınacak önlemler ilgi genelgelerle Valiliklere gönderilmiştir. Buna karşın bazı illerde, İl Eğitim Gençlik Komisyonlarının işlevlerini tam yerine getirmediği, okullarda sağlığa zararlı kimyasal maddelerle üretilen kırtasiye malzemelerinin yeniden kullanılmaya başlandığı, okul kantinlerinde bu malzemelerin satıldığı görülmektedir.

Bakanlığımız, madde bağımlılığının önlenmesi için daha etkili ve yaygın çalışmaların yapılması amacıyla bu konuda hazırlanan Ulusal Strateji Belgesinin esasları doğrultusunda öncelikle büyük şehirlerimizde uygulanmak üzere Madde Bağımlılığı İle Mücadele Projesini başlatmış bulunmaktadır.

Açıklanan nedenlerle ve sözkonusu proje kapsamında aşağıdaki önlemlerin alınması uygun görülmektedir.

1. Tüm eğitim kurumlarımızda öğrencilerimiz ile anne ve babalarının gençlik çağının özellikleri, sorunları ve madde bağımlılığının önlenmesi konularında bilgilendirilmeleri,

1.1. Gençlerin sorunlarını yerinde ve kısa sürede çözümlemek amacıyla ilgi (d) genelgeyle Valilerin başkanlığında oluşturulan “İl Eğitim ve Gençlik Komisyonları”na işlerlik ve et­kinlik kazandırılması,

1.2. Gençlerin sorunlarına yönelik çalışmaların; üniversiteler, ilgili kurum ve kuruluşlar ve uzman kişilerle iş birliği yapılarak daha bilimsel bir anlayışla yürütülmesi,

1.3. İl düzeyinde plânlanan koruyucu sağlık eğitimi etkinliklerinde sağlık işlerinden sorumlu bir millî eğitim şube müdürünün koordinatör olarak görevlendirilmesi,

1.4. Koordinatör olarak görevlendirilen il millî eğitim şube müdürünün 24-28 Mayıs 1999 tarihlerinde Aksaray Hizmetiçi Eğitim Enstitüsünde yapılacak “Madde Kötüye Kullanımı ve Bağımlılığı Eğitim Semineri”ne katılması,

1.5. İllerde öncelikle YİBO ve PİO'lardan başlamak üzere okul müdürleri ile öğretmen­lere sağlıkla ilgili konularda hizmet içi kurs ve seminerlerinin düzenlenmesi,

1.6. Sağlık eğitimiyle ilgili çalışmalarda, sağlık personelinin yanısıra daha önce Okul Sağlığı Formatörlük Kursu ve Seminerlerine katılan EK-1'deki öğretmenler ve sağlık eğitim merkezi başhekimlerinden yararlanılması,

2. Sağlığa zararlı kimyasal maddelerle üretilen kırtasiye malzemeleri, insanların sağlığını olumsuz etkilediği gibi özellikle çocuklarda daha sonra madde bağımlılığına dönüşebilecek koklama alışkanlığı yapmaktadır. Bu nedenle;

2.1. İçinde çözücü olarak etil asetat ve ksilen bulunan beyaz tahta kalemlerinin kullanılması önlenerek bunların yerine çözücüsü alkol olan beyaz yazı tahtası kalemlerinin kullanılması,

2.2. Organik solvenlerle (Toluen vb.) yapılan kırtasiye tipi yapıştırıcıların yerine su vasatta üretilen yapıştırıcıların kullanılması,

2.3. Kokulu kalem, silgi vb. araç ve gereçlerin yerine doğal olanlarının kullanılması,

2.4. Son günlerde piyasada enjektör şeklinde üretilen kalemler görülmektedir. Bu tür kalemler, öğrencilerde madde bağımlılığı konusunda bir düşünce oluşumuna yol açacağı için satın alınması ve kullanılmasının kesinlikle engellenmesi,

3. Öğrencilerin eğitiminde kullanılan yazılı ve görsel araçlarda, sağlığa zararlı maddelerin adı ve resimlerinin bulunmaması, bu tür maddelerle karşılaştıklarında nasıl davranmaları gerektiği konusunda özendirici olmayan eğitim verilmesi,

4. Eğitim kurumlarında 4207 sayılı yasa gereğince sigara içilmemesi,

4.1. Sigara içen öğretmen ve yöneticilerin bırakmayı denemeleri,

4.2. Öğretmenlerin örnek olmaları bakımından, öğrencilerin görebileceği yer ve ortamlarda sigara içmemeleri,

5. Madde bağımlısı olduğundan kuşkulanılan öğrencinin, okul yöneticileri tarafından ailesiyle görüşüldükten sonra rehberlik ve araştırma merkezi, sağlık ocağı, Devlet hastahanesi, tıp fakültesi hastahanesi gibi sağlık kurum ve kuruluşlarından birine gönderilmesi ve izlenmesi,

5.1. Madde bağımlısı olduğu anlaşılan öğrencinin okul yöneticileri tarafından ailesiyle görüşülerek tedavisinin sağlanması, gerektiğinde millî eğitim müdürlüğüne bildirilmesi,

5.2. Okullar ile çevresinde madde satıcısı, taşıyıcısı veya kuşkulu kişiler görüldüğünde millî eğitim müdürlüğüne bildirilmesi

6. Okul kantinlerinde sağlığa zararlı maddeler ve öğrencilerin beslenmesini olumsuz etkileyen yiyeceklerin bulundurulmaması ve satışının engellenmesi,

6.1. Okul ve eğitim kurumlarımızın 200 metre çevresindeki büfe, kahvehane gibi yerlerde sigara ve alkollü maddelerin satışının engellenmesi,

6.2. Okulların çevresinde bulunan seyyar satıcıların kontrol altında bulundurulması,

7. Öğrencilerin boş zamanlarını sanat, kültür, spor ve izcilik gibi yararlı biçimde değerlendirmeleri için yönlendirilmesi, okulların bölgesindeki tüm tesis, araç ve gereçlerden ortaklaşa yararlanılması,

7.1. Okulların onur kurullarınca bu konulara önem verilmesi, arkadaşlarına iyi örnek olan ve sosyal etkinliklerde başarılı öğrencilerin ödüllendirilmesi,

7.2. Eğitim etkinliklerinde daha çok sayıda öğrenciye rol verilmesi,

7.3. Öğrenci velileri ile basın ve yayın kuruluşlarının etkinliklere davet edilmeleri sağlanmalıdır.

Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.

 

Metin BOSTANCIOĞLU

Millî Eğitim Bakanı

 

 

 

DAĞITIM

Gereği                               Bilgi

Valilikler                             * Devlet Bakanlığı (AAK)

                                        * İçişleri Bakanlığı

                                        * Sağlık Bakanlığı

                                        * Sanayi ve Ticaret Bakanlığı

                                        * A Plânı